Arabuluculuk ve Boşanma Davaları

Boşanma ve Aile Hukuku Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Hakkında Doğrular

Türk hukukunda boşanma süreci, kamu düzenini ilgilendiren bir konu olması nedeniyle münhasıran Aile Mahkemeleri eliyle yürütülür. Toplumda ve bazı kaynaklarda yanlış bilinenin aksine, boşanma davalarında mahkemeye gitmeden önce bir arabulucuya başvurma zorunluluğu yoktur.

---

1. Boşanma Davalarında Arabuluculuk Neden Zorunlu Değildir?

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu uyarınca, bir konunun arabuluculuğa konu olabilmesi için tarafların bu konu üzerinde "serbestçe tasarruf edebilmesi" gerekir.

• Boşanma ve Velayet: Bu konular kamu düzenini ilgilendirir. Eşler kendi aralarında anlaşsa bile, hakim boşanmaya karar vermedikçe veya çocuğun üstün yararını denetlemedikçe hukuki sonuç doğmaz. Bu nedenle boşanmanın kendisi arabuluculuğa elverişli değildir.

• İhtiyari (İsteğe Bağlı) Alan: Eşler sadece boşanmanın mali sonuçları olan mal paylaşımı veya tazminat miktarları konusunda mahkeme sürerken veya öncesinde ihtiyari olarak arabulucuya gidebilirler.

---

2. Arabuluculuğa Elverişli Olan ve Olmayan Alanlar

Konu	Arabuluculuğa Elverişli mi?	Durum
Boşanma Kararı	Hayır	Sadece Hakim Karar Verir
Velayet ve Kişisel İlişki	Hayır	Kamu Düzeni / çocuğun Yararı
Mal Paylaşımı	Evet	Taraflar Serbestçe Tasarruf Edebilir
Nafaka ve Tazminat	Evet	Taraflar Miktarda Uzlaşabilir

---

3. Aile Hukukunda İhtiyari Arabuluculuk Süreci

Eğer eşler mal paylaşımı gibi konularda arabuluculuğu tercih ederse:

1. Başvuru: Taraflar ortak kararla bir arabulucu seçer.

2. Müzakere: Tarafların hakları korunarak mali dengeler gözetilir.

3. İcra Edilebilirlik Şerhi: Arabuluculuk tutanağının bir mahkeme ilamı gibi sonuç doğurması için Aile Mahkemesi'nden "İcra Edilebilirlik Şerhi" alınması gerekir. Hakim, bu şerhi verirken tutanağın aile hukukuna ve emredici kurallara uygunluğunu denetler.

---

4. İstanbul Anadolu (Kartal) Adliyesi Uygulamaları

İstanbul Anadolu Adliyesi bünyesinde çok sayıda Aile Mahkemesi bulunmaktadır. Kartal bölgesindeki uygulamalarda:

• Boşanma davaları açılırken arabuluculuk tutanağı aranmaz (Zorunluluk olmadığı için).

• Mahkeme, tarafları yargılama sırasında sulh olmaya davet eder (HMK m. 140/2). Bu, teknik olarak bir "sulhe davet"tir, zorunlu arabuluculuk değildir.

• Anlaşmalı boşanma protokolleri, teknik olarak tarafların kendi aralarındaki arabuluculuk benzeri uzlaşı metinleridir ancak hakimin huzurunda onaylanması önem arz etmektedir.

---

5. Sonuç ve önemli Uyarı

Boşanma süreci gibi hassas bir alanda, "zorunlu arabuluculuk" adı altında yayılan hatalı bilgiler hak kaybına yol açabilir. Boşanma davası açmak için arabulucuya gitme şartı yoktur ve bu yönde bir başvuru davayı geciktirebilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler:

• Aile içi şiddet iddiası bulunan hallerde arabuluculuk hiçbir şekilde uygulanmaz.

• Mal paylaşımı gibi teknik konularda arabuluculuk süreci bir avukat eşliğinde yürütülmelidir, aksi halde "artık değer" ve "katılma alacağı" hesaplarında ciddi maddi kayıplar yaşanabilir.

---

Yasal Uyarı (Disclaimer):

Bu içerik, aile hukuku ve arabuluculuk uygulamaları hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Boşanma davası usulü ve haklarınızın korunması için bir bir hukukçudan destek alınması önemle tavsiye edilir.

Kartal Arabulucu Avukat

---