Bozulan Su Saatini Kiracı mı Öder, Ev Sahibi mi?

Su Saati Arızalarında Hukuki Sorumluluk: Ev Sahibi ve Kiracı Arasındaki Yasal Sınırlar

Bir taşınmazın su tüketimini ölçen sayaçlar, binanın temel tesisat sisteminin bir parçasıdır. Hukuki açıdan su saati, kiracıya "kullanıma elverişli halde teslim edilmesi" gereken ve mülkiyeti ev sahibine (veya ilgili idareye) ait olan bir demirbaştır. Arıza durumunda faturayı kimin ödeyeceği sorusu; arızanın "olağan kullanım"dan mı, "kullanım hatası"ndan mı yoksa "cihazın teknik ömrünü tamamlamasından" mı kaynaklandığına göre yanıtlanır.

1. Türk Borçlar Kanunu’na Göre Sorumluluk Dağılımı

TBK uyarınca sorumluluk iki ana başlığa ayrılır:

• Ev Sahibinin (Kiraya Veren) Sorumluluğu (TBK m. 301): Kiraya veren, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür. Su saatinin ekonomik ömrünü tamamlaması, paslanma, teknik arıza veya donma gibi (yalıtım eksikliği kaynaklı) durumlar ev sahibinin sorumluluğundadır.

• Kiracının Sorumluluğu (TBK m. 317): Kiracı, kiralananın olağan kullanımı için gerekli temizlik ve bakım giderlerini ödemekle yükümlüdür. Ancak su saati gibi teknik cihazların değişimi "küçük temizlik ve bakım" kapsamında değerlendirilmez. Kiracı, yalnızca kendi kusuru (fiziksel darbe, müdahale vb.) ile cihaza zarar verirse sorumlu olur.

2. Su Saati Bozulduğunda İzlenmesi Gereken Adımlar

Arıza tespit edildiğinde hukuki bir ihtilafa düşmemek için şu prosedür izlenmelidir:

1. İhbar Yükümlülüğü: Kiracı, arızayı fark ettiği an ev sahibine bildirmelidir. Bildirilmeyen arıza nedeniyle su faturasının yüksek gelmesi veya tesisatın zarar görmesi durumunda kiracı sorumlu tutulabilir.

2. Teknik Rapor: Su idaresi (örn: İSKİ) ekiplerinin sayaç değişikliği sırasında düzenlediği "sayaç değişim tutanağı" en önemli delildir. Eğer tutanakta "kullanım hatası/müdahale" belirtilmemişse, maliyet ev sahibine aittir.

3. Masrafların Mahsup Edilmesi: Kiracı, ev sahibine ulaşamadığı acil durumlarda sayacı değiştirirse, ödediği bedeli (faturayı ibraz ederek) bir sonraki ayın kira bedelinden mahsup edebilir.

3. Su İdaresinin Rolü ve Depozito/Abonelik Durumu

Türkiye'deki birçok şehirde su sayaçlarının mülkiyeti ve bakım sorumluluğu su idaresine aittir.

• Abone Kimse Sorumlu O mu? Genellikle abonelik kiracı üzerinedir. Ancak aboneliğin kiracı üzerinde olması, cihazın "arıza maliyetini" kiracının ödeyeceği anlamına gelmez. Cihaz bedeli teknik bir arıza nedeniyle tahakkuk etmişse, kiracı bu bedeli ev sahibinden rücu edebilir.

• Sayaç Bedeli: Bazı durumlarda su idaresi, bozulan sayacı ücretsiz değiştirirken bazı durumlarda fatura etmektedir. Fatura edilen tutar "demirbaş değişimi" niteliğinde olduğundan ev sahibinin borcudur.

4. Kira Sözleşmesindeki özel Maddeler

Sözleşmede "Tüm tesisat ve sayaç arızaları kiracıya aittir" şeklinde genel bir hüküm bulunsa dahi; Yargıtay, taşınmazın temel yapısını ilgilendiren büyük onarımların kiracıya yükletilmesini dürüstlük kuralına aykırı bulabilmektedir. Bu nedenle, sözleşmedeki maddeler kanunun emredici hükümleriyle birlikte yorumlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Su saati donarsa masrafı kim öder? Su saatinin donmaması için gerekli yalıtım önlemlerini (izolasyon vb.) almak ev sahibinin "taşınmazı kullanıma hazır tutma" borcu kapsamındadır. Ancak çok ekstrem hava şartlarında kiracının hiçbir önlem almaması (dolap kapağını açık bırakma vb.) kusur paylaşımına neden olabilir.

Kiracı su saatini kendi isteğiyle değiştirebilir mi? Hayır. Sayaç mülkiyeti veya mührü genellikle idareye aittir. İzinsiz müdahale "mühür bozma" suçunu oluşturabilir veya cezai yaptırım doğurabilir. Mutlaka ilgili su idaresine başvurulmalıdır.

Ev sahibi ödemeyi reddederse ne yapılmalı? Arıza tutanağı ve ödeme makbuzu ile birlikte ev sahibine noter kanalıyla ihtar çekilerek bedelin iadesi veya kiradan mahsubu talep edilebilir.

---

YASAL UYARI (DISCLAIMER): Bu içerik, su saati arızaları ve kira hukukundaki sorumluluklar hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut bir olaya yönelik hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımamaktadır. Kira hukuku, yerel yönetim uygulamaları ve sözleşme detayları içerdiğinden, olası hak kayıplarının önlenmesi için bir hukuki destek alınması tavsiye edilir.

Kartal Gayrimenkul Avukatı

---