Çocukla Kişisel Görüşme Hakkının Engellenmesi

çocukla Kişisel Görüşme Hakkı ve Engellenmesi: Yeni Teslim Usulü

Boşanma veya ayrılık sonrası velayet kendisine verilmeyen ebeveynin çocukla bağını sürdürmesi, sadece bir "ebeveyn hakkı" değil, aynı zamanda çocuğun psikolojik gelişimi için bir "çocuk hakkı"dır. 2026 yılı itibarıyla Türkiye'de çocuk teslimi işlemleri icra dairelerinden tamamen alınmış, çocukların "eşya" gibi haczedilmesi uygulamasına son verilerek daha insancıl bir sistem kurulmuştur.

1. Kişisel İlişki Hakkı ve Kapsamı (TMK m. 323)

Hâkim, velayeti anne veya babadan birine verirken; diğer ebeveynle çocuk arasında, çocuğun yaşını, eğitim durumunu ve psikolojik sağlığını gözeterek bir "ziyaret takvimi" oluşturur.

Olağan Görüşmeler: Genellikle ayın belirli hafta sonları, dini bayramların bir kısmı ve sömestr tatili.
Yaz Tatili: çocuğun okul dışı uzun döneminde ebeveynle geçireceği kesintisiz süreyi kapsar.
Dijital İletişim: 2026 yargı kararlarında, fiziksel görüşme dışındaki zamanlarda görüntülü arama (FaceTime, WhatsApp vb.) hakları da karara bağlanmaktadır.

2. Görüşme Hakkının Engellenmesi ve Velayetin Kötüye Kullanılması

Velayet hakkını elinde bulunduran ebeveynin, çocuğu diğer tarafa göstermemesi veya görüşmeyi sürekli bahanelerle (çocuk hasta, uyuyor, istemiyor vb.) sabote etmesi hukuken "velayet hakkının kötüye kullanılması" sayılır.

Engellemenin Sonuçları:

Velayetin Değiştirilmesi Davası: Görüşmeyi sürekli engelleyen ebeveynin velayeti elinden alınabilir. Mahkeme, "çocuğun diğer ebeveynle görüşmesini engelleyen tarafın velayet görevini yerine getirmediğine" hükmedebilir.
Disiplin Hapsi: Görüşme takvimine uymayan tarafa, şikayet üzerine disiplin hapsi uygulanabilir.

3. Yeni Sistem: çocuk Teslim Merkezleri (ADM)

Artık çocukla görüşmek için icra memuru ve polis kapıya gelmemektedir. Süreç şu şekilde işler:

Başvuru: Mahkeme kararı yerine getirilmezse, mağdur ebeveyn Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü'ne (ADM) başvurur.
ücretsiz Hizmet: Bu işlem için artık harç veya yol gideri ödenmez; devlet tarafından ücretsiz karşılanır.
Uzman Eşliği: Teslim işlemleri, özel olarak tasarlanmış çocuk teslim merkezlerinde; pedagog, psikolog veya sosyal çalışmacı eşliğinde gerçekleştirilir.

4. Görüşme Hakkının Sınırlandırılması veya Kaldırılması

Kişisel ilişki kurma hakkı mutlak değildir. Şu durumlarda mahkeme hakkı sınırlayabilir:

çocuğun huzurunun tehlikeye girmesi (şiddet, alkol/madde kullanımı).
Ebeveynin çocuğu diğerine karşı kışkırtması (Ebeveyne Yabancılaştırma Sendromu).
çocuğun güvenliği açısından risk oluşması durumunda görüşmelerin "pedagog gözetiminde" yapılmasına karar verilebilir.

5. Kartal ve İstanbul Anadolu Yakası Uygulama Notları

İstanbul Anadolu Adliyesi (Kartal) bölgesindeki vakalar için kritik bilgiler:

Kartal çocuk Teslim Noktaları: İstanbul Anadolu Yakası'nda ADM bünyesinde kurulan çocuk teslim merkezleri (genellikle belediyelerle ortaklaşa kurulan güvenli alanlar) üzerinden işlemler yürütülür.
Sosyal İnceleme Raporu (SİR): Engelleme iddiaları varsa, mahkeme uzmanları eve giderek çocukla ve ebeveynlerle görüşür. Kartal bölgesindeki yoğunluğu nedeniyle rapor süreçlerinin takibi önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Soru: "çocuğum babasına gitmek istemiyor, yine de zorla göndermeli miyim?"Cevap: çocuğun rızası yaşa göre önemlidir ancak velayeti kullanan eş, çocuğu bu görüşmeye psikolojik olarak hazırlamakla yükümlüdür. çocuğun "istemiyorum" beyanı bir manipülasyon sonucuysa, velayet sahibi sorumlu tutulur.

Soru: "Eski eşim nafaka ödemediği için çocuğu göstermiyorum, haklı mıyım?"Cevap: Hayır. Nafaka ödememek ile kişisel ilişki hakkı birbirinden bağımsızdır. Nafaka için icra takibi yapmalısınız; ancak çocuğu göstermezseniz velayeti kaybetme riskiyle karşılaşırsınız.

Soru: "Görüşme gününü eşimle kendi aramızda değiştirebilir miyiz?"Cevap: Taraflar anlaşıyorsa mahkeme takviminin dışına çıkılabilir. Ancak ihtilaf çıktığında mahkeme kararı esas alınır. Değişiklikleri yazılı (mesaj/e-posta) teyit etmek ispat açısından faydalıdır.

Sonuç ve Değerlendirme

çocukla kişisel görüşme hakkı, ebeveynler arasındaki çekişmenin bir intikam aracı haline getirilmemelidir. 2026 yılı hukuk sisteminde, çocuğu silah olarak kullanan ebeveynlere karşı velayetin değiştirilmesi yaptırımı çok daha hızlı uygulanmaktadır. Hak kaybı yaşamamak ve çocuğun pedagojik sürecini doğru yönetmek adına; Aile Hukuku ve çocuk Teslim Mevzuatına hakim bir taraf vekili rehberliğinde sürecin takibi hukuki güvenliğin gereğidir.

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. çocukla kişisel ilişki süreçleri, her çocuğun yaşına ve aile dinamiklerine göre farklılık gösterir. hukuki danışmanlık ve temsil alınması tavsiye edilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik, teknolojik imkanlar desteğiyle hazırlanmış bir bilgilendirme metnidir. Sitede yer alan veriler genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya mütalaa teşkil etmez. Mevzuat ve yargı kararları zamanla değişkenlik gösterebileceğinden, buradaki bilgilerin doğruluğu ve güncelliği noktasında kesinlik arz etmeyebilir. Olası hak kayıplarının önlenmesi adına, sürecin takibi için bir avukattan hukuki yardım alınması önem arz etmektedir. Sitedeki bilgilere dayanarak gerçekleştirilen işlemlerden doğabilecek sorumluluk kullanıcıya aittir.