Marka Hakkının Devri ve İptal Davalarında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Marka Hakkının Devri ve İptal/Hükümsüzlük Süreçleri

Marka hakkı, işletmeden bağımsız olarak devredilebilen, miras yoluyla geçebilen ve ekonomik değeri olan bir sınai mülkiyet hakkıdır. Ancak marka mülkiyetinin el değiştirmesi veya bir markanın sicilden silinmesi süreci, 6769 sayılı SMK uyarınca sıkı şekil şartlarına bağlıdır. İstanbul Anadolu Yakası ve Kartal gibi ticari sirkülasyonun yoğun olduğu bölgelerde, hatalı yapılan devir işlemleri veya takip edilmeyen iptal riskleri, markanın tüm değerini kaybetmesine yol açabilir.

1. Marka Devri: Hukuki Geçerlilik Şartları

Marka devri, mülkiyetin bir kişiden (devreden) diğerine (devralan) geçmesidir.

• Noter Onay Şartı: SMK uyarınca marka devir sözleşmelerinin geçerli olması için noter huzurunda yapılması zorunludur. Adi yazılı şekilde yapılan sözleşmeler marka devri açısından geçersizdir.

• Sicil Kaydı ve İyiniyet: Devir işlemi TüRKPATENT siciline kaydedilmedikçe, taraflar bu devri iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri süremezler.

• Kısmi Devir: Bir marka, tescil edildiği mal veya hizmetlerin tamamı için devredilebileceği gibi sadece bir kısmı için de devredilebilir. Bu durumda marka bölünüp yeni bir tescil numarası alır.

---

2. Marka Hakkının Sona Ermesi: İptal ve Hükümsüzlük

Marka tescilinin sona erdirilmesi süreci, sebebine bağlı olarak iki farklı kulvarda ilerler:

Markanın Hükümsüzlüğü (Adli Süreç)

Markanın tescil edildiği anda korunma şartlarını taşımadığının saptanmasıdır. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde açılır.

• Zamanaşımı: önceki hak sahipleri tarafından açılacak davalarda süre 5 yıldır. Ancak tescilde kötü niyet varsa süre sınırı yoktur.

Markanın İptali (İdari Süreç - TüRKPATENT)

2024 yılından itibaren markanın "iptali" yetkisi mahkemelerden alınarak TüRKPATENT'e verilmiştir.

• Kullanmama Nedeniyle İptal: Tescil tarihinden itibaren kesintisiz 5 yıl boyunca haklı bir sebep olmaksızın kullanılmayan markalar Kurum tarafından iptal edilebilir.

• Jenerikleşme: Markanın, sahibinin eylemleri sonucu o ürün grubunun genel adı haline gelmesi (örn: Kağıt mendil yerine marka adının jenerikleşmesi).

---

3. Stratejik Koruma ve Devir Yönetimi

• Due Diligence (Hukuki İnceleme): Markayı devralmadan önce, üzerinde haciz, rehin veya devam eden bir hükümsüzlük davası olup olmadığı mutlaka sicil üzerinden sorgulanmalıdır.

• Ciddi Kullanım Delilleri: Markayı elinde bulunduran işletmeler, ileride doğabilecek "iptal" taleplerine karşı markanın fatura, ambalaj ve reklamlarda kullanıldığını gösteren belgeleri düzenli arşivlemelidir.

---

Sık Sorulan Sorular

Markamı birine devrettim ama TüRKPATENT'e bildirmedim. Ne olur? Devir sözleşmesi taraflar arasında hüküm doğursa da, sicile kaydedilmediği sürece Kurum nezdinde resmi sahibi hala eski kişi görünür. Eski sahibin borçları nedeniyle markaya haciz gelmesi durumunda devralan taraf hak iddia etmekte zorlanır.

Başkasına ait bir markanın 5 yıldır kullanılmadığını biliyorum. Ne yapabilirim? 2026 yılı itibarıyla doğrudan TüRKPATENT'e başvurarak markanın "kullanılmama nedeniyle iptalini" talep edebilirsiniz. Marka sahibi kullanımı ispatlayamazsa markası sicilden silinir.

İptal davası açmak için marka tescilinden zarar görmem şart mı? Hükümsüzlük davalarında "hukuki yarar" şartı aranırken, kamu düzenine aykırılık gibi mutlak nedenlerde Cumhuriyet Savcıları dahil ilgili herkes süreci başlatabilir.

---

Yasal Uyarı: Bu içerik, marka devri ve iptal süreçleri hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Marka hukuku; noter onay şartları, hak düşürücü süreler ve teknik kullanım ispatlarının hayati olduğu bir alandır. Her somut olay; tescil tarihi, sözleşme maddeleri ve güncel idari pratiklere göre farklı sonuçlar doğurabilir. Hak kaybına uğramamak ve markanızı güvence altına almak adına bir avukattan hukuki destek alınması önemle tavsiye edilir.

Kartal Fikri ve Sınai Haklar Avukatı

---