Saklı Payı İhlal Eden Bağışlara Karşı Açılabilecek Davalar

Saklı Pay ve Mirasçının Korunması: Tenkis Süreçleri

Saklı Pay, miras bırakanın (murisin) vasiyetname yaparak veya sağlığında bağışta bulunarak elinden alamayacağı, yasal mirasçılarına bırakmak zorunda olduğu asgari miras payıdır. Türk hukuku, "mülkiyet hakkı" ile "aile birliğinin korunması" arasında bir denge kurarak, murisin malvarlığının sadece belirli bir kısmı (tasarruf nisabı) üzerinde dilediği gibi tasarruf etmesine izin verir. Saklı payın ihlali durumunda, bu ihlali giderecek bir hukuki araç Tenkis Davası'dır.

1. Saklı Pay Sahipleri ve Oranları (2026)

Kanun, sadece en yakın mirasçıları saklı pay ile korumuştur. Saklı pay oranları, yasal miras payının belirli bir yüzdesidir:

Altsoy (çocuklar ve Torunlar): Yasal miras payının yarısı (%50).
Anne ve Baba: Yasal miras payının dörtte biri (%25).
Sağ Kalan Eş: çocuklarla veya anne-baba ile mirasçı olması durumunda yasal payının tamamı (%100), diğer hallerde dörtte üçü (%75).
Not: Kardeşlerin saklı pay hakkı 2007 yılından itibaren kaldırılmıştır.

2. Tenkis Davası: Bağışların ve Vasiyetlerin Sınırlandırılması

Eğer miras bırakan, sağlığında yaptığı bağışlar veya vasiyetnamesi ile bu oranları ihlal etmişse, saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir.

A. Tenkise Tabi Kazandırmalar

Her bağış tenkis edilmez. Genellikle şu işlemler dava konusudur:

Mirasçılık sıfatını kaybeden mirasçılara yapılan bağışlar.
Miras haklarını karşılamak amacıyla yapılan devirler.
ölümden önceki 1 yıl içinde yapılan mutad (olağan) dışı bağışlar.
Saklı payı ihlal kastıyla yapılan tüm devirler (zaman sınırı olmaksızın).

B. Tenkis Sırası

Mahkeme, ihlali giderirken rastgele bir sıra izlemez. önce vasiyetnameler (ölüme bağlı tasarruflar) tenkis edilir. Bu yetmezse, en yeni tarihliden en eski tarihliye doğru sağlar arası bağışlara geçilir.

3. Kartal ve İstanbul Anadolu Yakası Yargı Pratiği 📍

İstanbul’un Kartal ilçesi ve çevresindeki mülk değerlerinin yüksekliği, saklı pay davalarındaki "Net Tereke" hesabını oldukça kritik hale getirmektedir.

Yetkili Mahkeme: Saklı payın korunması ve tenkis davalarında murisin son yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. Kartal bölgesi sakinleri için uyuşmazlıklar İstanbul Anadolu Adliyesi'nde çözülür.
Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme, vefat tarihindeki tüm malvarlığını (banka hesapları, tapular, araçlar) toplar ve profesyonel bilirkişiler aracılığıyla "Net Tereke" hesabı yapar.
Zamanaşımı: Tenkis davası açma süresi, mirasçıların saklı paylarının ihlal edildiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halde vasiyetnamelerin açıldığı veya bağışın yapıldığı tarihten itibaren 10 yıldır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Babam tüm mallarını ölmeden önce bir kardeşime bağışlamış, ne yapabilirim? Bu durum tipik bir saklı pay ihlalidir. Bağışlanan malların saklı payınızı zedeleyen kısmı için "Tenkis Davası" açabilirsiniz. Eğer bu bağış "satış" gibi gösterilerek yapıldıysa "Muris Muvazaası" davası açmak daha avantajlı olabilir.

Saklı payımdan feragat edebilir miyim? Evet. Miras bırakan sağ iken noter huzurunda yapılacak bir "Miras Feragat Sözleşmesi" ile saklı pay hakkından vazgeçmek mümkündür.

Vasiyetname ile mirastan çıkarıldım, saklı payımı alabilir miyim? Mirasçılıktan çıkarma (ıskat) için kanunda sayılan ağır sebepler (suç işleme, ailevi yükümlülükleri ağır ihlal) yoksa, çıkarma işlemi geçersiz sayılır ve saklı payınızı dava yoluyla geri alabilirsiniz.

Sonuç

Saklı pay, aile içindeki adalet dengesini koruyan en temel miras hukuku kuralıdır. 2026 yılı yargı sistemi, karmaşık hülleli satışlar ve gizli bağışlar karşısında mirasçıları koruyan geniş bir denetim mekanizmasına sahiptir. Miras hakkınızın bağışlar veya vasiyetnameler ile ellerinizden alındığını düşünüyorsanız, hak düşürücü süreleri kaçırmadan profesyonel hukuki destek alarak "Tenkis" sürecini başlatmanız tavsiye edilir.

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Her miras uyuşmazlığı; aile yapısına, malvarlığının türüne ve yapılan tasarrufun niteliğine göre özel hesaplamalar gerektirir. Hak kaybına uğramamak adına bir hukukçuya danışmanız önem arz eder.

Yasal Uyarı: Bu içerik, teknolojik imkanlar desteğiyle hazırlanmış bir bilgilendirme metnidir. Sitede yer alan veriler genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya mütalaa teşkil etmez. Mevzuat ve yargı kararları zamanla değişkenlik gösterebileceğinden, buradaki bilgilerin doğruluğu ve güncelliği noktasında kesinlik arz etmeyebilir. Olası hak kayıplarının önlenmesi adına, sürecin takibi için bir avukattan hukuki yardım alınması önem arz etmektedir. Sitedeki bilgilere dayanarak gerçekleştirilen işlemlerden doğabilecek sorumluluk kullanıcıya aittir.