Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Davası Süreci

Şiddetli Geçimsizlik (TMK 166) Nedeniyle Boşanma Davası Rehberi

Halk arasında "şiddetli geçimsizlik" olarak bilinen evlilik birliğinin temelinden sarsılması, Türk hukukunda en sık başvurulan boşanma nedenidir. Kanun koyucu, eşler arasındaki uyuşmazlığın artık ortak hayatı sürdürmeyi imkansız kıldığı durumlarda, tarafları bu evliliğe zorlamamayı esas alır. Ancak bu davanın kabulü için sadece "geçinemiyoruz" demek yeterli değildir; birliğin sarsıldığının somut olaylarla mahkeme huzurunda ispatlanması gerekir.

1. Sarsılmanın İki Temel Şartı: Objektif ve Subjektif Durum

Mahkeme, boşanma kararı vermeden önce şu iki unsuru birlikte değerlendirir:

• Objektif Şart: Evlilik birliğinde temelinden sarsılma meydana gelmiş olmalıdır (Dışarıdan bakıldığında evliliğin bittiği anlaşılmalıdır).

• Subjektif Şart: Bu sarsılma nedeniyle ortak hayatın sürdürülmesi eşler için beklenemez hale gelmiş olmalıdır (Eşlerin karakter ve sosyal durumuna göre tahammül sınırı aşılmış olmalıdır).

2. Şiddetli Geçimsizlik Sayılan Davranışlar

Yargıtay kararlarına göre şu fiiller evlilik birliğini temelinden sarsan eylemlerdir:

• Güven Sarsıcı Davranışlar: Sadakat yükümlülüğüne aykırı hareketler (zina düzeyine varmasa bile şüpheli telefon görüşmeleri vb.).

• Fiziksel ve Psikolojik Baskı: Şiddet, hakaret, eşin ailesine saygısızlık, sosyal çevreden soyutlama.

• Ekonomik Şiddet: Eşin çalışmasına izin vermeme veya ailenin geçimini kasten ihmal etme.

• Cinsel Yükümlülüklerin İhmali: Haklı bir sebep olmaksızın cinsel birliktelikten kaçınma.

3. Kusur İlkesi ve Davacı Tarafın Durumu

Şiddetli geçimsizlik davasında "kusur" en belirleyici unsurdur:

• Az Kusurlu veya Kusursuz Eş: Davayı açtığında, sarsılmayı ispatlarsa boşanma kararı alır.

• Tam Kusurlu Eş: Kendi kusuruna dayanarak boşanma davası açamaz. örneğin; eşini aldatan kişi "geçinemiyoruz" diyerek dava açarsa, diğer eş boşanmaya itiraz ettiği sürece dava kural olarak reddedilir.

• Eşit Kusur: Her iki taraf da benzer hatalara sahipse mahkeme boşanma kararı verir ancak tazminat taleplerini reddeder.

4. İspat Vasıtaları ve Yargılama Süreci

Boşanma davalarında "vicdani kanaat" esastır ancak bu kanaat delillerle beslenmelidir:

1. Tanıklar: Komşular, aile bireyleri veya yakın arkadaşlar evlilikteki huzursuzluğu mahkemeye anlatır.

2. Dijital Deliller: WhatsApp mesajları, sosyal medya paylaşımları ve (hukuka uygun elde edilmişse) ses kayıtları.

3. Ekonomik Araştırma (SED): Mahkeme, tarafların mali durumunu araştırarak nafaka ve tazminat miktarına karar verir.

5. Yetkili Mahkeme ve Bölge (İstanbul Anadolu Adliyesi)

Şiddetli geçimsizlik davaları ihtisas mahkemesi olan Aile Mahkemeleri'nde görülür.

• Yetki: Eşlerden birinin yerleşim yeri veya boşanmadan önce son 6 aydır birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir.

• Kartal ve çevresi: Maltepe, Pendik, Ataşehir ve Kartal'da ikamet edenler için dava açılacak merci İstanbul Anadolu Adliyesi’dir.

---

Sık Sorulan Sorular

1. Sadece tartışıyoruz, bu boşanma sebebi midir? Sıradan, her evlilikte olabilecek tartışmalar tek başına boşanma sebebi sayılmaz. Tartışmaların süreklilik arz etmesi ve taraflar arasında duygusal kopuş yaratması gerekir.

2. Davayı kimin açtığı tazminatı etkiler mi? Davanın kimin açtığından ziyade, kimin "daha fazla kusurlu" olduğu tazminatı belirler. Davayı açan eş kusursuzsa, yine de maddi ve manevi tazminat alabilir.

3. Dava reddedilirse ne olur? Mahkeme boşanma davasını reddederse, taraflar bu karar kesinleştikten sonra 3 yıl boyunca bir araya gelmezlerse, "fiili ayrılık" nedeniyle otomatik boşanma davası açma hakkı doğar (TMK 166/son).

---

Sonuç ve Değerlendirme

Şiddetli geçimsizlik davaları, ucu açık iddialar yerine somut olayların kronolojik bir sırayla ve delillerle harmanlandığı bir süreçtir. "Evliliğin sarsıldığı" iddiası, tanık beyanları ve dijital delillerle desteklenmediğinde davanın reddedilme riski yüksektir. özellikle İstanbul Anadolu Adliyesi (Kartal) gibi iş yükü yoğun mahkemelerde; dilekçelerin hukuki niteliği, kusur analizi ve usul sürelerinin takibi için bir hukukçu rehberliğinde hareket edilmesi, hak kaybına uğramamanız açısından tavsiye edilir.

---

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik, şiddetli geçimsizlik davaları ve boşanma süreci hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Her evliliğin dinamiği ve kusur durumu özeldir. Hak kaybına uğramamanız için bir bir hukukçudan destek almanız önemle tavsiye edilir.

Kartal Boşanma Avukatı

---