Sigorta Şirketinin Sözleşmeye Aykırı Davranması

Sigorta Sözleşmesine Aykırılık ve Tazminat Alacaklarının Tahsili

Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin (rizikonun) meydana gelmesi halinde tazminat ödemeyi borçlandığı çift taraflı bir sözleşmedir. Sigorta şirketinin poliçe hükümlerine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na veya Sigorta Genel Şartları’na aykırı davranması, sigortalının tazminat hakkını doğurur. İstanbul Anadolu Adliyesi’nin yetki alanındaki Kartal bölgesinde, sigorta uyuşmazlıklarının çözümü özel usul kurallarına tabidir.

Sigorta Şirketinin Sözleşmeye Aykırı Davranış Halleri

Sigorta hukukunda "sözleşmeye aykırılık" genellikle sigortacının tazminat ödeme borcunu haksız yere reddetmesi veya geciktirmesi şeklinde ortaya çıkar:

• Tazminatın Muacceliyetine Rağmen ödenmemesi: Rizikonun gerçekleştiği ve gerekli belgelerin sunulduğu tarihten itibaren yasal sürede (genellikle 15 gün) ödeme yapılmaması.

• Eksik ödeme veya Haksız İndirim: Kusur oranlarının yanlış hesaplanması veya poliçe limitlerinin hatalı uygulanması.

• Aydınlatma Yükümlülüğünün İhlali: Poliçe düzenlenirken teminat dışı kalan hallerin sigortalıya açıkça bildirilmemesi.

• Haksız Ret Kararları: Hasarın teminat dışında kaldığı veya alkol/ehliyetsizlik gibi illiyet bağı bulunmayan gerekçelerle ödemenin reddedilmesi.

Hak Arama Yolları ve Dava Şartı Arabuluculuk

Sigorta şirketiyle yaşanan uyuşmazlıklarda mahkemeye gitmeden önce izlenmesi gereken yasal prosedürler şunlardır:

1. Sigorta Şirketine Yazılı Başvuru ve İhtar

Dava açmadan veya Tahkim Komisyonu'na gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunulması zorunludur. Şirketin bu başvuruya 15 gün içinde cevap vermemesi veya verilen cevabın yetersiz olması halinde hukuki süreç başlatılabilir.

2. Zorunlu Arabuluculuk Süreci

Sigorta davaları ticari dava niteliğindedir. Bu nedenle mahkemede dava açmadan önce arabuluculuk sürecinin tamamlanması dava şartıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, arabuluculuk son tutanağı ile dava açılabilir.

3. Sigorta Tahkim Komisyonu

Mahkemeye alternatif olarak, uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir. Tahkim süreci mahkemeden daha hızlı (ortalama 4-8 ay) sonuçlanır ve hakem kararları ilam (mahkeme kararı) niteliğindedir.

Görevli Mahkeme ve Yargılama Usulü

Uyuşmazlık mahkemeye taşınacaksa, görevli merci Asliye Ticaret Mahkemesi'dir. Kartal bölgesindeki sigorta uyuşmazlıkları için İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkilidir.

• İspat Yükü: Sigortalı, rizikonun gerçekleştiğini ve zarar miktarını ispatla yükümlüdür. Sigortacı ise hasarın teminat dışı kaldığını kanıtlamalıdır.

• Temerrüt Faizi: Sigorta şirketinin haksız reddi durumunda, tazminat miktarının yanı sıra temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiz de talep edilebilir. Ticari işlerde "avans faizi" uygulanması mümkündür.

• Zamanaşımı: Sigorta sözleşmesinden doğan istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 2 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Bazı sigorta türlerinde (örn: Trafik) bu süre 2 ve 10 yıl olarak değişebilir.

Hukuki Süreçte Dikkat Edilmesi Gerekenler

Sigorta uyuşmazlıkları; poliçe genel şartlarındaki teknik detaylar, muafiyet oranları ve karmaşık aktüeryal hesaplamalar içerir. Sigorta şirketinin sunduğu teknik ekspertiz raporlarına yapılacak itirazların bilimsel temele oturtulması ve tazminat kalemlerinin (geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, kâr kaybı vb.) tam tespiti aşamalarında hukuki destek alınması tavsiye edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigorta şirketi ödemeyi 45 gün geciktirirse ne olur? Sigorta şirketi temerrüde düşer. Sigortalı, ana paranın yanı sıra gecikme süresi için temerrüt faizi talep edebilir.

Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurulabilir mi? Evet, ancak parasal sınırların altındaki (genellikle tüketici işlemi sayılan ferdi sigortalarda) uyuşmazlıklar için mümkündür. Ticari nitelikteki sigortalarda yetki Ticaret Mahkemesi'ndedir.

Tahkim kararına itiraz edilebilir mi? Belirli bir tutarın üzerindeki (5.000 TL ve üzeri) hakem kararlarına karşı İtiraz Hakem Heyeti'ne başvurulabilir; daha yüksek tutarlı kararlar için ise temyiz/istinaf yolu açıktır.

Dava açmak için sigorta şirketinden cevap gelmesi şart mı? Trafik sigortalarında 15 gün, diğer sigorta kollarında ise şirketin inceleme süresi dolmasına rağmen cevap verilmemesi durumunda dava açma hakkı doğar.

---

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik, kamuoyunu bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Sigorta mevzuatı ve zamanaşımı süreleri her somut olayın özelliklerine göre farklılık gösterebilir. Hak kayıplarının önlenmesi adına hukuki destek alınması tavsiye edilir.

Kartal Sigorta Avukatı

---