Şirketler Arası Alacak Davası Nasıl Açılır?

Şirketler Arası Alacak Davası ve Ticari Tahsilat Prosedürleri: Güncel Rehber

Ticari hayatın dinamizmi içerisinde tüzel kişiler arasında kurulan satış, hizmet veya eser sözleşmeleri, edimlerin ifa edilmemesi durumunda karmaşık hukuki uyuşmazlıklara yol açabilmektedir. Şirketler arası alacak davası, tarafların tacir sıfatı taşıması nedeniyle Ticaret Hukuku disiplini içerisinde özel usul kurallarına tabidir. özellikle İstanbul’un ticari merkezlerinden Kartal ve çevresinde, İstanbul Anadolu Adliyesi nezdinde görülen bu davalarda; basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü, ticari defterlerin ispat gücü ve zorunlu arabuluculuk gibi basamakların doğru kurgulanması mülkiyet hakkının tesisi açısından hayati önem taşır.

1. Şirketler Arası Alacak Davasının Hukuki Niteliği

Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davalar, 6102 sayılı TTK madde 4 uyarınca mutlak ticari dava sayılır. Bu uyuşmazlıklar, genel mahkemelerden ziyade teknik detaylar içeren Asliye Ticaret Mahkemeleri nezdinde ikame edilir.

Tacir Sıfatının Etkisi: Tacirler, işletmelerini ilgilendiren tüm faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorundadır. Bu durum, sözleşmelerin içeriği ve ispat araçları üzerindeki sorumluluk düzeyini artırır.
Muacceliyet ve Temerrüt: Alacağın talep edilebilir hale gelmesi (muacceliyet) ile borçlunun temerrüde (gecikmeye) düşürülmesi farklı kavramlardır. Eğer sözleşmede kesin bir vade yoksa, borçlu ancak noter kanalıyla yapılacak bir ihtarname ile mütemerrit kılınabilir.

2. Dava Şartı Olarak Zorunlu Arabuluculuk ($TTK\ m.\ 5/A$)

2026 yılı itibarıyla şirketler arası parasal alacak davalarında doğrudan mahkemeye başvurulması hukuken mümkün değildir.

Arabuluculuk Süreci: Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak bir "dava şartı"dır. Arabuluculuk görüşmelerinde uzlaşma sağlanamazsa düzenlenen "Son Tutanak", dava dilekçesine eklenmek zorundadır. Aksi takdirde dava, usulden reddedilir.
Sürelerin Durması: Arabuluculuk süreci başladığında, alacağa ilişkin zamanaşımı ve hak düşürücü süreler durur.

3. Ticari Alacağın İspatında Kritik Deliller

Şirketler arası uyuşmazlıklarda ispat yükü, iddia edilen alacağın varlığını tevsik edici belgelerle ortaya koyma zorunluluğunu içerir. 6100 sayılı HMK uyarınca şu deliller belirleyicidir:

A. Ticari Defter ve Kayıtlar ($HMK\ m.\ 222$)

Ticaret mahkemelerindeki davaların temel direği ticari defterlerdir. Her iki tarafın da defterlerinin birbirini teyit etmesi durumunda alacak kesinleşmiş sayılır. Defterlerin usulüne uygun tutulmaması veya kapanış tasdiklerinin eksikliği, ispat gücünü zayıflatır.

B. Fatura ve İtiraz Süreçleri ($TTK\ m.\ 21$)

Faturayı alan tacir, aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde içeriğine itiraz etmezse, faturadaki kalemleri kabul etmiş sayılır. Ancak faturaya itiraz edilmemesi, borcun hukuken doğduğunun mutlak kanıtı olmayıp, temel bir hizmet veya mal teslimi ilişkisinin ispatlanmasıyla desteklenmelidir.

C. Cari Hesap Sözleşmeleri ve Mutabakatnameler

Taraflar arasındaki sürekli ticari ilişkinin dökümünü içeren cari hesap ekstreleri ve dönem sonu yapılan yazılı mutabakatlar, alacağın likit (belirli) olduğunu gösteren bir yazılı delillerdir.

4. İcra Takibi ve İtirazın İptali Davası

Alacaklı şirket, doğrudan dava açmak yerine 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) uyarınca ilamsız icra takibi başlatabilir.

ödeme Emri: Borçlu şirkete 7 gün içinde ödeme yapması ihtar edilir.
İtiraz: Borçlu şirket takibe itiraz ederse takip durur.
İtirazın İptali Davası ($İİK\ m.\ 67$): Alacaklı şirket, takibi canlandırmak için 1 yıl içinde ticaret mahkemesinde bu davayı açar. Mahkeme alacağın varlığına kanaat getirirse, borçlu şirketi asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum eder.

5. Ticari Alacaklarda Zamanaşımı ve Faiz Türleri

Ticari uyuşmazlıklarda sürelerin takibi, hakkın kaybını önlemek adına kritiktir.

Zamanaşımı: Türk Borçlar Kanunu uyarınca genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Ancak eser sözleşmeleri (inşaat, yazılım vb.) ve kira ilişkileri gibi bazı özel ticari kalemlerde bu süre 5 yıldır.
Ticari Temerrüt Faizi (Avans Faizi): Şirketler arası alacaklarda, adi alacaklardan farklı olarak daha yüksek olan avans faizi talep edilebilir. Faiz başlangıcı için borçlunun noter ihtarıyla veya sözleşmedeki kesin vadeyle temerrüde düşürülmüş olması önem arz etmektedir.

6. İstanbul Anadolu Yakası ve Kartal Bölgesinde Yargılama Pratikleri

İstanbul Anadolu Yakası'nın ticaret merkezi olan Kartal, Maltepe ve Pendik bölgelerindeki sanayi siteleri ve plazalarda faaliyet gösteren şirketler, uyuşmazlık durumunda İstanbul Anadolu Adliyesi yetki sınırları içerisindedir.

Bilirkişi İncelemeleri: Ticaret mahkemeleri, özellikle defter incelemeleri ve sektörel projelerin değerlendirilmesi için teknik bilirkişi heyetlerinden rapor almaktadır.
İhtiyati Haciz Talepleri: Dava sürerken borçlu şirketin mal kaçırma ihtimaline karşı, alacağın %10-15'i oranında teminat yatırılarak mahkemeden ihtiyati haciz kararı alınması, tahsilat kabiliyetini garanti altına alan stratejik bir adımdır.

Ticari Alacak Davası Süreç ve Aksiyon Tablosu

İşlem Basamağı	Yasal Dayanak	Süre / Kritik Not
İhtarname Keşidesi	TBK m. 117	Temerrüt ve faiz başlangıcı için önem arz etmektedir.
Arabuluculuk Başvurusu	TTK m. 5/A	Dava şartıdır; başvurulmazsa dava reddedilir.
Dava İkamesi	HMK m. 118	Harç ve gider avansı yatırılmalıdır.
Defter İncelemesi	HMK m. 222	Kayıtların birbirini teyit etmesi gerekir.
Kararın İcrası	İİK m. 32	Kesinleşen ilamla icra takibi yapılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Şirketler arası alacak davası ne kadar sürer?

Süreç; delillerin durumu (defterlerin eksiksizliği), bilirkişi raporlarının hızı ve mahkeme yoğunluğuna göre değişmekle birlikte, 2026 yılı yargı standartlarında ortalama 6 ile 18 ay arasında sonuçlanabilmektedir.

Alacağın bir kısmı için dava açılabilir mi?

Evet. Alacağın miktarının tam olarak belirlenemediği durumlarda Belirsiz Alacak Davası veya alacağın bir kısmı için Kısmi Dava açılması mümkündür.

Dava sırasında borçlu şirket iflas ederse ne olur?

Borçlu şirketin iflası durumunda dava, İflas Masası'na karşı devam eder ve alacağın Sıra Cetveli'ne kaydettirilmesi süreci başlar.

Sonuç

Şirketler arası alacak davaları, sadece bir alacağın tahsili değil; ticari itibarın ve finansal dengenin korunması sürecidir. Tacir sıfatı gereği uyulması gereken ağırlaştırılmış özen yükümlülüğü, uyuşmazlığın her aşamasında usul kurallarının titizlikle uygulanmasını zorunlu kılar. 2026 yılı dijital yargı sisteminde tevsik edici belgelerin doğruluğu, hak düşürücü sürelerin takibi ve arabuluculuk sürecinin stratejik yönetimi davanın sonucunu belirleyen ana unsurlardır. Ticari uyuşmazlıkların teknik karmaşıklığı göz önüne alındığında, hak kaybına uğramamak ve sürecin yasal kurallara uygun yürütülmesini sağlamak adına hukuki destek alınması önemle tavsiye edilir.

Yasal Uyarı: İşbu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her ticari uyuşmazlık dosyası; sözleşme içeriği, tarafların ticari defter durumu, tebligat usulü ve güncel Yargıtay/BAM kararları doğrultusunda farklı yasal prosedürlere tabi olabilir. Hak kaybına uğramamak ve sürecin yasal kurallara uygun yürütülmesini sağlamak adına hukuki destek alınması önerilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik, teknolojik imkanlar desteğiyle hazırlanmış bir bilgilendirme metnidir. Sitede yer alan veriler genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya mütalaa teşkil etmez. Mevzuat ve yargı kararları zamanla değişkenlik gösterebileceğinden, buradaki bilgilerin doğruluğu ve güncelliği noktasında kesinlik arz etmeyebilir. Olası hak kayıplarının önlenmesi adına, sürecin takibi için bir avukattan hukuki yardım alınması önem arz etmektedir. Sitedeki bilgilere dayanarak gerçekleştirilen işlemlerden doğabilecek sorumluluk kullanıcıya aittir.