Vasiyetnamenin Tenkise Tabi Tutulup Tutulamayacağı

Vasiyetname Nedir? Tenkis Davası ve Saklı Payın Korunması

Vasiyetname, bir kişinin vefatından sonra malvarlığının kime ve nasıl kalacağını belirleyen ölüme bağlı bir tasarruftur. Ancak miras bırakan, tüm malvarlığını dilediği gibi dağıtamaz. Kanun, eş, altsoy ve anne-baba gibi yakın mirasçılar için saklı pay oranları belirlemiştir. Eğer vasiyetname bu oranları ihlal ediyorsa, "Tenkis Davası" ile vasiyetnamenin saklı payı zedeleyen kısmı etkisiz hale getirilir.

Tenkis Davası ve İşleyişi (TMK m. 560)

Tenkis, kelime anlamı olarak "indirim/azaltma" demektir. Vasiyetnamenin tenkisi, miras bırakanın tasarruf özgürlüğünü aşarak mirasçıların saklı payına el attığı kısmın yasal sınıra çekilmesidir.

1. Tasarruf Nisabı (Edilebilir Kısım)

Miras bırakanın malvarlığı üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği kısımdır. Toplam terekeden saklı paylar çıkarıldığında geriye kalan kısımdır. Vasiyetname bu kısmı aşarsa tenkise tabi olur.

2. Tenkis Sırası

Birden fazla vasiyetname veya bağış varsa, tenkis belirli bir sırayla yapılır. önce ölüme bağlı tasarruflar (vasiyetnameler), yetmezse sağlararası bağışlar (en yeniden en eskiye doğru) tenkis edilir.

---

İstanbul ve Kartal Bölgesinde Tenkis Davaları

İstanbul’un Kartal, Maltepe ve Pendik gibi bölgelerinde yüksek değerli gayrimenkuller üzerinden hazırlanan vasiyetnameler, sıklıkla tenkis davalarına konu olmaktadır. İstanbul Anadolu Adliyesi mahkemelerinde görülen bu davalarda, "sabit tenkis oranı" adı verilen matematiksel bir formül uygulanır. Taşınmazların vefat tarihindeki değerleri ile dava tarihindeki değerleri arasındaki farklar, teknik bilirkişilerce hesaplanır. özellikle "evlatlıklar" veya "üvey çocukların" saklı paylarının ihlal edildiği durumlar, bölgedeki uyuşmazlıkların ana kaynağını oluşturmaktadır.

Soru - Cevap

• Vasiyetname tamamen mi iptal edilir?

  Hayır. Tenkis davası vasiyetnameyi tamamen geçersiz kılmaz; sadece saklı payı ihlal eden miktarın yasal sınıra indirilmesini sağlar.

• Kimler tenkis davası açabilir?

  Sadece saklı payı ihlal edilen mirasçılar (eş, altsoy, anne-baba) ve onların alacaklıları (belirli şartlarda) bu davayı açabilir.

• Dava açma süresi ne kadardır?

  Mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halde vasiyetnamenin açıldığı tarihten itibaren 10 yıl içinde dava açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücüdür.

Tenkis Sürecinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

1. Net Tereke Hesabı: önce murisin vefat tarihindeki tüm borçları çıkarılarak "net tereke" miktarı belirlenmelidir.

2. Oranların Tespiti: çocuklar için yasal payın yarısı, eş için yasal payın tamamı (veya 3/4'ü) gibi saklı pay oranları doğru hesaplanmalıdır.

3. Sabit Tenkis Oranı: Mahkemece uygulanan matematiksel formülün ($F1/V1$ gibi teknik hesaplar) doğruluğu denetlenmelidir.

4. Hukuki Destek: Tenkis davaları, miras hukukunun en karmaşık hesaplamalarını içerir. Yanlış bir hesaplama büyük maddi kayıplara yol açabileceğinden bir hukukçudan destek alınması tavsiye edilir.

Vasiyetname, miras bırakanın son iradesidir; ancak tenkis davası, bu iradenin "adalet" ve "aile birliğini koruma" ilkeleriyle dengelenmesini sağlar. hakların korunması adına yasal sınırları ve süreleri bilmek hayati önem taşır.

---

Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Vasiyetname düzenleme, tenkis hesaplamaları ve dava süreçleri her olayın özelinde farklı teknik detaylar barındırabilir. Herhangi bir hak kaybına uğramamak adına süreç boyunca bir avukattan hukuki destek alınması önemle tavsiye edilir.

Kartal Miras Avukatı

---