Arabuluculuk sonrası anlaşmanın uygulanmaması durumu

Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İfası ve İcra Edilebilirlik Şerhi Süreci

Arabuluculuk faaliyeti sonunda varılan mutabakatın yazıya döküldüğü "Anlaşma Belgesi", taraflar arasında akdedilen sıradan bir sözleşmenin ötesinde, belirli yasal şartların varlığı halinde mahkeme ilamı gücüne sahip bir belgedir. 6325 sayılı Kanun uyarınca, bu belgede yer alan edimlerin borçlu tarafından yerine getirilmemesi durumunda, alacaklı tarafın yargılama sürecini yeniden başlatmasına gerek kalmaksızın cebri icra yoluna başvurma hakkı saklıdır. İstanbul Anadolu Yakası ve Kartal bölgesinde yürütülen arabuluculuk süreçlerinde, belgenin icra kabiliyetinin tespiti teknik bir usul hukuku konusudur.

Anlaşma Belgesinin İcra Edilebilirliği (6325 S.K. m. 18)

Arabuluculuk tutanağının bir mahkeme kararı (ilam) gibi infaz edilebilmesi için şu yasal yollar mevcuttur:

1. Şerh Gerektirmeyen Haller (Doğrudan İlamlı İcra)

Arabuluculuk sürecine taraflar ile birlikte avukatları da katılmış ve tutanağı hep birlikte imzalalamışlarsa, bu belge ayrıca bir mahkeme onayına gerek kalmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır. Bu durumda, borçlu edimini yerine getirmezse doğrudan "İcra Emri" gönderilerek ilamlı icra takibi başlatılabilir.

2. İcra Edilebilirlik Şerhi Alınması

Avukatsız yürütülen süreçlerde veya ihtiyari başvurularda, taraflardan biri asıl uyuşmazlığın görüleceği yerdeki mahkemeden (Kartal bölgesi için İstanbul Anadolu Adliyesi Sulh Hukuk Mahkemesi) bu belgeye şerh verilmesini talep edebilir:

• Görevli Mahkeme: Uyuşmazlığın esasına bakacak olan mahkemedir (İş, Ticaret veya Asliye Hukuk).

• İnceleme Kapsamı: Mahkeme yapacağı incelemede anlaşmanın içeriğine girmez; sadece içeriğin arabuluculuğa elverişli olup olmadığını ve cebri icraya uygunluğunu denetler.

(Not: Arabuluculuk anlaşmasının icra kabiliyeti denetimi ve şerh süreci benzer bir teknik hiyerarşi izler).

Anlaşmanın İhlali Halinde Uygulanacak Teknik Süreçler

Yükümlülüklerini yerine getirmeyen tarafa karşı izlenecek adımlar uyuşmazlığın mahiyetine göre belirlenir:

1. İlamlı Takip: Şerhli veya avukat imzalı tutanakla borçluya "İcra Emri" gönderilir. Borçluya ödeme veya ifa için 7 günlük süre tanınır; ifa gerçekleşmezse haciz işlemleri başlatılır.

2. Dava Açma Yasağı: üzerinde anlaşılan ve tutanak altına alınan hususlar hakkında taraflar yeniden dava açamazlar (derdestlik veya kesin hüküm benzeri engel). Bu nedenle, anlaşmanın ihlali durumunda yeni bir dava açmak yerine mevcut tutanağın icrası yoluna gidilmesi esastır.

3. Tazminat ve Cezai Şart: Anlaşma metninde "ifaya ekli cezai şart" kararlaştırılmışsa, ihlal durumunda asıl edimle birlikte bu tazminatın da tahsili talep edilebilir. Hak kaybının önlenmesi adına hukuki destek tavsiye edilir.

(Not: İcra edilebilirlik şerhi alınması ve icra emrine itiraz süreleri hak düşürücü niteliktedir).

Kartal ve İstanbul Anadolu Bölgesi Uygulama Esasları

Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi Arabuluculuk Büroları ve mahkemeleri, anlaşma belgelerinin infazında kanuni şekil şartlarını sıkı şekilde denetlemektedir. özellikle taşınmaz devri veya aile hukukuna ilişkin (velayet, nafaka vb.) arabuluculuk tutanaklarının icra edilebilirliği, hakim onayına tabi özel prosedürler gerektirir. Hak kaybının önlenmesi adına hukuki destek tavsiye edilir.

(Not: Arabuluculuk uyuşmazlıklarında Sulh Hukuk Mahkemeleri ve İcra Mahkemeleri görevlidir).

Sıkça Sorulan Sorular

Arabuluculukta anlaştık ama karşı taraf ödeme yapmıyor, her şeye yeniden mi başlayacağız? Hayır. Elinizdeki tutanak (şerhli veya avukat imzalı ise) bir mahkeme kararı gücündedir. Yeni bir dava açmak yerine, bu tutanakla doğrudan icra müdürlüğüne giderek haciz işlemlerini başlatabilirsiniz.

İcra edilebilirlik şerhi almak pahalı bir işlem midir? Şerh talebi, uyuşmazlık konusu miktara bakılmaksızın "maktu harca" (sabit bir ücret) tabidir. Bu durum, nispi (oranlı) harç ödenen dava süreçlerine göre ciddi maliyet avantajı sağlar.

Anlaşma tutanağında tarih belirtilmemişse ne olur? Tutanakta ifa tarihi belirtilmemişse, edimin derhal yerine getirilmesi gerekir. Ancak icra takibi yapabilmek için borçlunun temerrüde düşürülmesi (ihtar çekilmesi veya makul sürenin geçmesi) ispat hukuku açısından gerekebilir.

---

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik, kamuoyunu bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Arabuluculuk mevzuatı ve icra prosedürleri her somut olayın özelliklerine göre farklılık gösterebilir. Hak kaybını önlemek adına hukuki destek tavsiye edilir.

Kartal Arabulucu Avukat

---