Evlilikte Şiddet Görüldüğünde Hangi Haklarınız Var?

Aile İçi Şiddetle Mücadele: 6284 Sayılı Kanun ve Hukuki Haklar

Aile içi şiddet; yalnızca fiziksel müdahaleleri değil, bireyin onurunu, ekonomik bağımsızlığını ve ruh sağlığını hedef alan her türlü baskıcı tutumu kapsar. Türk hukuk sistemi, 6284 sayılı Kanun ile şiddet mağdurlarına "gecikmeksizin" koruma sağlayan etkili mekanizmalar sunmaktadır. özellikle İstanbul Anadolu Adliyesi (Kartal) bünyesindeki Aile Mahkemeleri ve Cumhuriyet Başsavcılığı Aile İçi Şiddet Büroları, bu başvuruları öncelikli olarak karara bağlamaktadır.

1. Şiddetin Türleri ve Hukuki Tanımı

Şiddet, mahkemelerce geniş bir perspektifte değerlendirilmektedir:

Psikolojik Şiddet: Sürekli aşağılama, sosyal çevreden izole etme, çocuklarla tehdit etme veya dijital araçlarla denetleme (ısrarlı takip).
Ekonomik Şiddet: Eşin çalışmasına engel olma, elindeki parayı zorla alma veya ailenin geçimi için gerekli harcamaları yapmama.
Dijital Şiddet: Sosyal medya hesaplarının şifrelerini zorla alma, rıza dışı içerik paylaşma veya siber zorbalık.

2. Şiddet Mağdurları İçin Acil Koruma Mekanizmaları

Şiddet vakalarında boşanma davası açılması beklenmeksizin şu tedbirler talep edilebilir:

önleyici Tedbir Kararları (Uzaklaştırma)

Hakim; şiddet uygulayanın mağdura, konutuna veya iş yerine yaklaşmasını yasaklayabilir. Ayrıca şiddet uygulayanın silahını kolluğa teslim etmesi ve mağdura yönelik iletişim araçlarıyla rahatsızlık vermemesi yönünde kararlar tesis edilir.

Barınma ve Gizlilik Hakları

Müşterek Konutun Tahsisi: Şiddet uygulayanın evden uzaklaştırılması ve konutun mağdura/çocuklara tahsisi.
Gizlilik Kararı: Mağdurun kimlik bilgilerinin, adresinin ve çocuklarının okul bilgilerinin tüm resmi kayıtlarda gizlenmesi.
Geçici Maddi Yardım: Şiddet nedeniyle ekonomik darboğaza düşen mağdura, 6284 sayılı Kanun kapsamında geçici maddi destek sağlanması.

3. Şiddetin Boşanma Davasındaki Rolü ve İspatı

Şiddet, TMK m. 166 (Evlilik birliğinin temelinden sarsılması) veya TMK m. 162 (Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış) kapsamında mutlak bir boşanma ve tazminat sebebidir.

İspat Araçları: Darp raporları, kolluk tutanakları, WhatsApp mesajları, ses kayıtları (can güvenliği riskinde alınan kayıtlar Yargıtayca hukuka uygun sayılabilmektedir) ve tanık beyanları.
Kusur Durumu: Şiddet uygulayan eş, yargılamada "tam kusurlu" kabul edilir. Bu durum; velayetin alınması, yüksek miktarda manevi tazminat ve yoksulluk nafakasının hükmedilmesinde belirleyici etkendir.

4. Tedbir Kararının İhlali: Zorlama Hapsi

6284 sayılı Kanun kapsamında verilen uzaklaştırma veya iletişim yasağı kararları ihlal edilirse;

Mağdurun şikayeti veya kolluğun tespiti ile durum savcılığa bildirilir.
Hakim, ihlalin ağırlığına göre şiddet uygulayana 3 günden 10 güne kadar (tekrarlar halinde 30 güne kadar) Zorlama Hapsi uygular. Bu hapis cezası paraya çevrilemez ve ertelenemez.

Sık Sorulan Sorular

Soru: Uzaklaştırma kararı almak için darp raporu şart mı? Cevap: Hayır. 6284 sayılı Kanun uyarınca, koruma kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz; mağdurun beyanı esastır. Ancak kararın uzatılması veya ceza davası için deliller önemlidir.

Soru: Şiddet uygulayan eşim, çocukları görmeye devam edebilir mi? Cevap: Can güvenliği riski varsa, mahkeme çocuklarla görüşmeyi (kişisel ilişkiyi) tamamen kaldırabilir veya bir gözetiminde, çocuk teslim merkezlerinde kısıtlı bir görüşme takvimi belirleyebilir.

Soru: Param yok, nasıl dava açabilirim? Cevap: Şiddet mağdurları için baroların Adli Yardım büroları avukat tahsis etmektedir. Ayrıca 6284 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular her türlü harçtan muaftır.

Sonuç ve Değerlendirme

Şiddet karşısında sessiz kalmak, hukuki hakların kaybına ve riskin büyümesine yol açar. İstanbul Anadolu Yakası ve Kartal bölgesinde, Şiddet önleme ve İzleme Merkezleri (ŞöNİM) ve yargı birimleri 7/24 esasına göre koruma kalkanı oluşturmaktadır. Sürecin en başından itibaren can güvenliğini önceliğe alan bir strateji kurmak ve haklarınızı eksiksiz savunmak için bir hukukçu veya adli yardım birimleri ile temas kurmanız hayati önem taşır.

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik, 6284 sayılı Kanun ve Türk Medeni Kanunu çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Şiddet durumunda en hızlı müdahale için KADES uygulamasını kullanmanız veya 155/156 hatlarını aramanız tavsiye edilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik, teknolojik imkanlar desteğiyle hazırlanmış bir bilgilendirme metnidir. Sitede yer alan veriler genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya mütalaa teşkil etmez. Mevzuat ve yargı kararları zamanla değişkenlik gösterebileceğinden, buradaki bilgilerin doğruluğu ve güncelliği noktasında kesinlik arz etmeyebilir. Olası hak kayıplarının önlenmesi adına, sürecin takibi için bir avukattan hukuki yardım alınması önem arz etmektedir. Sitedeki bilgilere dayanarak gerçekleştirilen işlemlerden doğabilecek sorumluluk kullanıcıya aittir.