İcra Takibinde Temerrüt Faizi Nasıl Hesaplanır?

Temerrüt Faizi Rehberi: Hesaplama Usulleri ve Yasal Sınırlar

Temerrüt faizi, bir borcun vadesinde ifa edilmemesi (ödenmemesi) durumunda, alacaklının paradan mahrum kaldığı süre boyunca uğradığı zararı tazmin eden hukuki bir yaptırımdır. 2026 yılı icra pratiklerinde, enflasyonist ortam nedeniyle faiz oranlarının doğru seçilmesi, toplam borç miktarında hayati farklar yaratmaktadır.

1. Temerrüt Şartları ve Muacceliyet

Borçlunun temerrüde düşmesi ve faiz işlemesi için borcun "muaccel" (ödenebilir aşamaya gelmiş) olması gerekir:

Vade Belirlenmişse: Sözleşmede bir ödeme günü varsa, o günün geçmesiyle borçlu kendiliğinden temerrüde düşer.
Vade Belirlenmemişse: Alacaklının borçluya noter kanalıyla ihtarname göndererek borcu ödemesi için süre tanıması gerekir. İhtarnamenin tebliğiyle temerrüt gerçekleşir.
İcra Takibi: Herhangi bir ihtar yoksa, icra takibinde ödeme emrinin tebliğiyle temerrüt oluşur.

2. Faiz Oranları ve Yasal Sınırlar (2026 Güncellemesi)

Hukukumuzda prim ve ceza mahiyetindeki faiz oranları borcun niteliğine göre üç grupta incelenir:

A. Yasal Temerrüt Faizi (Adi Borçlar)

Ticari nitelik taşımayan, şahıslar arasındaki borçlarda uygulanır. 2026 yılı itibarıyla uygulanan yıllık yasal faiz oranı (mevzuat değişikliği saklı kalmak kaydıyla) %24'tür. Sözleşmede faiz oranı kararlaştırılmamışsa bu oran esas alınır.

B. Ticari Temerrüt (Avans) Faizi

Her iki tarafın tacir olduğu veya işin ticari nitelik taşıdığı durumlarda uygulanır. TCMB tarafından ilan edilen "reeskont/avans faiz oranı" üzerinden hesaplanır ve genellikle yasal faizden çok daha yüksektir.

C. Sözleşmesel Faiz ve Faiz Sınırı (TBK m. 120)

Taraflar faiz oranını serbestçe belirleyebilirler; ancak bu serbestlik sınırsız değildir:

Akdi Faiz Sınırı: Yasal faiz oranının (örn: %24) %50 fazlasını geçemez.
Temerrüt Faizi Sınırı: Yasal faiz oranının (örn: %24) yüzde yüz fazlasını (%100) geçemez. Bu sınırın üzerindeki oranlar mahkemece kendiliğinden iptal edilir.

3. İcra Takibinde Faiz Hesaplama Formülü

İcra daireleri faiz hesabını gün bazlı yapar. "Kapak Hesabı" yapılırken şu formül esas alınır:

$$\text{Faiz Tutarı} = \frac{\text{Asıl Alacak} \times \text{Faiz Oranı} \times \text{Gün Sayısı}}{36500}$$

Kritik Kural: İcra hukukunda bileşik faiz yasağı geçerlidir. Yani, "faize faiz yürütülmesi" mümkün değildir. Faiz sadece asıl alacak (ana para) üzerinden hesaplanmaya devam eder.

4. Kartal ve İstanbul Anadolu Yakası Mahkeme Pratikleri

İstanbul Anadolu Adliyesi (Kartal) bölgesindeki yoğun ticari davalarda:

Maddi Hata Şikayeti: İcra dairesi tarafından yapılan faiz hesaplamasında (kapak hesabı) hata varsa, borçlu her zaman icra mahkemesine şikayette bulunabilir.
Zamanaşımı: İşlemiş faizler 5 yıllık zamanaşımına tabidir. 5 yıldan eski faiz alacakları için borçlu zamanaşımı def'inde bulunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: "Yasal faiz mi yoksa ticari faiz mi talep etmeliyim?"

Cevap: Eğer alacak bir ticari işten (örn: fatura, ticari senet) kaynaklanıyorsa ticari (avans) faizi talep edilebilir. Adi borçlarda (örn: şahıslar arası borç) sadece yasal faiz istenebilir.

Soru: "Borcun bir kısmını ödedim, faiz nasıl işler?"

Cevap: TBK m. 100 uyarınca, borçlu kısmi ödeme yaptığında bu ödeme önce faiz ve masraflardan düşülür, kalan miktar ana paradan mahsup edilir.

Soru: "Faiz oranı çok yüksek, ne yapabilirim?"

Cevap: Sözleşmedeki faiz oranı yasal sınırların (yasal faizin %100 fazlası) üzerindeyse, icra mahkemesinde "faiz oranına itiraz" ederek oranın yasal sınıra çekilmesini isteyebilirsiniz.

Sonuç ve Değerlendirme

Temerrüt faizi, alacaklının enflasyona karşı korunma kalkanıdır; ancak usule aykırı hesaplamalar borçluyu haksız bir yük altına sokabilir. 2026 yılı ekonomik verileriyle uyumlu bir takip talebi oluşturulması ve borcun türüne uygun faiz oranının seçilmesi stratejik öneme sahiptir. Hak kaybı yaşamamak ve fahiş faiz yüküyle karşılaşmamak adına; İcra Mevzuatına ve Borçlar Hukuku usullerine hakim bir taraf vekili rehberliğinde sürecin yönetilmesi hukuki güvenliğin gereğidir.

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Faiz oranları TCMB ve ilgili bakanlıklarca güncellendiğinden, somut olayda güncel veri kontrolü önem arz etmektedir.

Yasal Uyarı: Bu içerik, teknolojik imkanlar desteğiyle hazırlanmış bir bilgilendirme metnidir. Sitede yer alan veriler genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya mütalaa teşkil etmez. Mevzuat ve yargı kararları zamanla değişkenlik gösterebileceğinden, buradaki bilgilerin doğruluğu ve güncelliği noktasında kesinlik arz etmeyebilir. Olası hak kayıplarının önlenmesi adına, sürecin takibi için bir avukattan hukuki yardım alınması önem arz etmektedir. Sitedeki bilgilere dayanarak gerçekleştirilen işlemlerden doğabilecek sorumluluk kullanıcıya aittir.