Psikolojik Şiddet Nedeniyle Boşanma Davası Açılabilir mi?

Boşanma Davalarında Psikolojik (Duygusal) Şiddet ve İspat Yöntemleri

Modern boşanma hukukunda şiddet, sadece fiziksel saldırı olarak değil; bireyin ruhsal bütünlüğünü, özgüvenini ve toplumsal bağlarını hedef alan "psikolojik baskı" unsurlarını da kapsar. Yargıtay, süreklilik arz eden aşağılamaları, sosyal izolasyon çabalarını ve eşin ailesiyle görüşmesinin engellenmesini "evlilik birliğinin temelinden sarsılması" (TMK m. 166) için yeterli sebep saymaktadır.

---

1. Psikolojik Şiddetin Hukuki Görünümleri

Mahkeme kararlarına "kusur" olarak yansıyan başlıca psikolojik şiddet türleri şunlardır:

• Duygusal İzolasyon: Eşi arkadaşlarıyla veya akrabalarıyla görüştürmemek, eve hapsetmek.

• Sözlü Taciz: Sürekli hakaret etmek, bedensel özellikleriyle alay etmek, başkalarının yanında küçük düşürmek.

• Ekonomik Kısıtlama: çalışmasına engel olmak veya ihtiyaç duyduğu parayı vermeyerek cezalandırmak (Ekonomik şiddetle iç içedir).

• Psikolojik Manipülasyon (Gaslighting): Eşin akıl sağlığından şüphe etmesine neden olacak şekilde olayları saptırmak.

2. İspat Zorluğu ve Stratejik Deliller

Psikolojik şiddet "sessiz" bir şiddet türü olduğu için mahkemede ispatı, fiziksel şiddete göre daha teknik bir çalışma gerektirir:

• Tanık Beyanları: Ev içindeki huzursuzluğa, eşin dışarıya yansıyan stresine veya topluluk içindeki aşağılamalara şahit olan kişilerin ifadeleri.

• Dijital Kayıtlar: Hakaret veya tehdit içeren mesajlar, e-postalar veya sosyal medya üzerinden kurulan baskının ekran görüntüleri.

• Hukuka Uygun Ses Kaydı: Yargıtay istisnai olarak; başka şekilde delil elde etme imkanı olmayan, ani gelişen durumlarda (tehdit veya hakaret anı) alınan ses kayıtlarını delil kabul edebilmektedir.

• Uzman Raporları: Sosyal İnceleme Raporu (SİR) veya mağdurun şiddet nedeniyle tedavi gördüğüne dair adli tıp/psikiyatri raporları.

3. Koruyucu Tedbirler (6284 Sayılı Kanun)

Boşanma davası açılmasa dahi, psikolojik şiddete maruz kalan eş, İstanbul Anadolu (Kartal) Nöbetçi Aile Mahkemesi'ne başvurarak derhal koruma talep edebilir:

1. Şiddet uygulayan eşin evden uzaklaştırılması.

2. İletişim araçlarıyla rahatsız etmemesi.

3. Hakaret ve tehdit içeren davranışların sonlandırılması.

---

Sık Sorulan Sorular  

Soru: Sadece "ilgisizlik" psikolojik şiddet sayılır mı? Cevap: Evet. Yargıtay içtihatlarına göre, eşini sürekli ihmal etmek, eve çok geç gelmek, duygusal paylaşımdan kaçınmak ve eşe "yokmuş gibi" davranmak duygusal şiddet kapsamındadır.

Soru: Psikolojik şiddet nedeniyle ne kadar tazminat alabilirim? Cevap: Manevi tazminat miktarı; tarafların ekonomik durumu, kusur derecesi ve şiddetin yarattığı ruhsal yıkımın ağırlığına göre mahkemece takdir edilir. Sabit bir rakam yoktur.

Soru: Kartal (İstanbul Anadolu) Adliyesi'nde süreç ne kadar sürer? Cevap: çekişmeli boşanma davaları, delillerin toplanması ve bilirkişi incelemeleriyle birlikte ortalama 1.5 ila 2.5 yıl arasında sürebilmektedir.

---

Sonuç ve Değerlendirme

Psikolojik şiddet davalarında en büyük risk, "soyut iddia" düzeyinde kalmaktır. Mahkemeyi ikna edecek olan, yaşanan olayların kronolojik bir bütünlük içinde, tutarlı tanık beyanları ve dijital verilerle desteklenmesidir. özellikle İstanbul Anadolu yakasındaki yargılama pratiklerinde, Sosyal İnceleme Raporları'nın (SİR) içeriği velayet ve tazminat kararları üzerinde belirleyici olmaktadır. Hak kaybına uğramamak ve manevi yıkımı hukuken tescil ettirmek için bir hukukçu rehberliğinde hareket edilmesi önemle tavsiye edilir.

---

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik, Türk Medeni Kanunu ve güncel Yargıtay kararları çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Her evlilikteki dinamik farklıdır; bu nedenle davanın seyri sunulan somut delillere göre değişebilir.

Kartal Boşanma Avukatı

---