SGK Tarafından Uygulanan Haksız Kesintilere Karşı Hukuki Haklar

SGK Haksız Kesintileri: İade Süreci ve İptal Davaları

SGK Haksız Kesintisi, kurumun hatalı veri girişi, mevzuatın yanlış yorumlanması veya "yersiz ödeme" yapıldığı iddiasıyla sigortalıların maaşından veya işverenlerin primlerinden yaptığı yasal dayanağı zayıf tahsilatlardır. özellikle emekli maaşlarından yapılan %25'lik kesintiler veya sehven ödenen primlerin iade edilmemesi, mülkiyet hakkının ihlali niteliğindedir. 2026 yılı hukuk uygulamalarında, SGK'ya karşı açılacak davalarda "Kuruma ön Başvuru" bir dava şartıdır. Hak kaybına uğramamak ve kesintilerin faiziyle iadesini sağlamak için hukuki destek alınması tavsiye edilir.

1. Sık Karşılaşılan Haksız Kesinti Türleri

A. Emekli Maaşlarından Yapılan Kesintiler

Kurumun, geçmişte fazla veya yersiz ödeme yapıldığı gerekçesiyle emeklinin muvafakati (onayı) olmadan maaşının bir kısmına el koymasıdır. Yargıtay, bu tür kesintilerde "iyiniyet" kuralının gözetilmesi gerektiğini vurgular.

B. İşverenlerden Tahsil Edilen Hatalı Primler

Teşviklerden yararlanması gereken işverenden tam prim alınması veya yanlış nace kodu nedeniyle yüksek prim tahakkuk ettirilmesi durumunda, bu bedellerin "İstirdat" (Geri alma) davası ile iadesi istenebilir.

C. Sahte Sigortalılık İddiasıyla Yapılan İptaller

Hizmet dökümündeki bazı günlerin "sahte" olduğu iddiasıyla iptal edilmesi ve bu günlere tekabül eden ödemelerin faiziyle geri istenmesi durumunda, fiili çalışmanın ispatı ile kesintilerin iptali mümkündür.

2. Hukuki Başvuru ve Dava Aşamaları

1. Yazılı İtiraz (Zorunlu Yol): Kesintinin yapıldığı SGK İl Müdürlüğü'ne dilekçe ile başvurulmalıdır. Kurumun 60 gün içinde cevap vermemesi "zımni ret" anlamına gelir.

2. İş Mahkemesinde İptal Davası: 7036 sayılı Kanun uyarınca, sosyal güvenlik mevzuatından doğan bu uyuşmazlıklarda İş Mahkemeleri görevlidir. Dava yoluyla sadece kesintinin durdurulması değil, o güne kadar yapılan kesintilerin yasal faiziyle iadesi de talep edilir.

3. Yürütmenin Durdurulması: Dava sürecinde maaşın kesilmeye devam etmemesi için mahkemeden ivedilikle "Yürütmenin Durdurulması" kararı talep edilmelidir.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

SGK benden habersiz maaşımdan kesinti yapabilir mi? Kurum, yersiz ödemeleri borç kaydeder ancak işçinin veya emeklinin yazılı onayı olmadan maaşın tamamından veya bir kısmından doğrudan kesinti yapması (bazı istisnalar hariç) hukuka aykırıdır.

Geriye dönük kaç yıllık kesintileri isteyebilirim? SGK'dan haksız tahsil edilen prim ve ödemelerin iadesi için genel zamanaşımı süresi 10 yıldır.

Kartal ve İstanbul Anadolu Yakası'nda yetkili mahkeme hangisidir? Kartal, Maltepe ve Pendik bölgelerindeki SGK işlemlerine karşı açılacak davalarda İstanbul Anadolu İş Mahkemeleri yetkilidir.

---

Sonuç

SGK haksız kesintileri, vatandaşın geçim imkanını doğrudan etkileyen idari işlemlerdir. 2026 yılı yargı pratiklerinde "idarenin hatasının vatandaşa yüklenemeyeceği" ilkesi daha katı uygulanmakta, kurumun kendi hatasından kaynaklanan yersiz ödemeleri geri alması sınırlandırılmaktadır. Kesinti fark edildiği anda sürelere (60 gün ve 15 gün gibi kritik süreler) dikkat ederek aksiyon almak hayati önem taşır. Haklarınızın tam tespiti ve kesintilerin iadesi için sürecin başından itibaren hukuki destek mekanizmalarının işletilmesi tavsiye edilir.

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Her kesinti dosyası; borç miktarına, kesinti nedenine ve sigortalılık süresine göre farklılık gösterir. Hak kaybına uğramamak adına bir hukukçuya danışmanız önem arz eder.

Kartal İş Avukatı

---