Şirketten Alacak Tahsili İçin Açılan İcra Takipleri ve Dava Yolu

Ticari Alacakların Tahsili ve Şirketlere Karşı İcra Takibi Rehberi

Ticari hayatın sürdürülebilirliği, işletmeler arasındaki nakit akışının düzenliliğine ve sözleşmesel edimlerin zamanında ifasına bağlıdır. Mal veya hizmet satışından doğan fatura ve cari hesap alacaklarının zamanında tahsil edilememesi, alacaklı işletme için finansal darboğaz ve ticari itibar kaybı riski doğurur. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK), borcunu ifa etmeyen mütemerrit şirketlere karşı alacaklılara çeşitli yasal takip ve dava yolları tanımıştır. 2026 yılı yargı pratiklerinde, dijital delillerin ve ticari defter kayıtlarının doğrulanabilirliği, tahsilat sürecinin başarısında belirleyici rol oynamaktadır.

1. Şirketlere Karşı İcra Takibi Süreci ve ödeme Emri

Şirketler arasındaki uyuşmazlıklarda alacağın belgelendirilebilir olması, takip yolunun seçimi açısından kritiktir. Fatura, sevk irsaliyesi veya cari hesap dökümü gibi belgelere dayanan alacaklar için genellikle "İlamsız İcra Takibi" yoluna başvurulur.

Takibin Başlatılması: Alacaklı, borçlu şirketin sicil merkezinin bulunduğu yerdeki icra dairesi aracılığıyla takip talebinde bulunur. İstanbul Anadolu Yakası'ndaki (Kartal, Maltepe, Pendik vb.) uyuşmazlıklarda yetkili merci İstanbul Anadolu Adliyesi İcra Daireleridir.
E-Tebligat ve İtiraz Süresi: Şirketlere yapılan tebligatlar elektronik ortamda (UETS) iletilir. Tebligat, hesaba ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır. Borçlu şirketin, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde borca, yetkiye veya imzaya itiraz etme hakkı bulunur.
Takibin Kesinleşmesi: Yasal süre içinde itiraz edilmemesi durumunda takip kesinleşir ve alacaklı taraf, borçlu şirketin banka hesaplarına (89/1 ihbarnamesi), araçlarına ve taşınmazlarına haciz tatbik etme yetkisi kazanır.

2. Ticari Alacaklarda Dava Şartı Arabuluculuk

Borçlu şirketin icra takibine itiraz etmesi durumunda, alacaklının yargı yoluna gitmeden önce yerine getirmesi gereken bir usul şartı mevcuttur. TTK m. 5/A uyarınca, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır.

Arabuluculuk aşamasında taraflar uzlaşamazsa, arabulucu tarafından düzenlenen "Anlaşamama Tutanağı" ile birlikte mahkemeye başvurulabilir. Arabuluculuk sürecinde yapılan görüşmeler gizlidir ve buradaki ikrarlar, dava aşamasında delil olarak kullanılamaz.

3. İtirazın İptali Davası ve İcra İnkar Tazminatı

Borçlu şirketin itirazı ile duran takibin devam edebilmesi için alacaklının, İcra Hukuk Mahkemesi veya Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde hukuki süreci ilerletmesi gerekir.

Yargılama ve İspat Kriterleri

Genellikle tercih edilen yol olan İtirazın İptali Davası, genel hükümler dairesinde ispat kurallarına tabidir. Bu davada;

Ticari Defterlerin İncelenmesi (HMK m. 222): Mahkeme, tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığını ve birbirini teyit edip etmediğini bilirkişi marifetiyle inceler.
Likit Alacak ve Tazminat: Eğer alacak "likit" (belirlenebilir) nitelikteyse ve borçlunun itirazı haksız bulunursa, mahkeme borçluyu asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum eder.

4. Alacağın İspatında Temel Deliller: Fatura ve Cari Hesap

Ticari alacak davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Mahkeme nezdinde "likit ve muaccel" bir alacağın varlığını kanıtlamak için şu belgeler stratejik öneme sahiptir:

Fatura ve Sevk İrsaliyesi: Malın teslim edildiğini gösteren, borçlu kaşe ve imzasını taşıyan irsaliyeler bir delillerdir.
Cari Hesap Mutabakat Formları: Tarafların belirli dönemlerde borç-alacak bakiyesinde anlaştığını gösteren belgeler.
Ba-Bs Formları: Vergi dairesine sunulan bildirimler, borcun varlığına dair karine teşkil eder.
Dijital Yazışmalar (E-Posta/Kep): Sipariş onayı ve borç ikrarı içeren dijital kayıtlar, HMK uyarınca "belge" niteliğindedir.

5. İhtiyati Haciz: Alacağın Güvence Altına Alınması

Şirketin mal kaçırma ihtimali veya mali durumunun bozulması emareleri varsa, dava sürerken veya takip öncesinde "İhtiyati Haciz" kararı talep edilebilir. Bu karar, alacağın tahsilini altına almak amacıyla borçlu şirketin mal varlığına geçici olarak el konulmasını sağlar. İhtiyati haciz talebinde, alacağın varlığına dair mahkemeye "yaklaşık ispat" sunulması ve genellikle bir teminat yatırılması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Soru: Sadece faturaya dayanarak şirketin banka hesaplarını bloke edebilir miyim? Cevap: Doğrudan hayır. öncelikle icra takibi başlatılmalı ve ödeme emri kesinleşmelidir. Ancak mahkemeden "İhtiyati Haciz" kararı alırsanız, takip kesinleşmeden de bloke işlemi uygulanabilir.

Soru: Borçlu şirket itiraz etti, dava açmak ne kadar sürer? Cevap: Ticari arabuluculuk süreci genellikle 3-4 haftada tamamlanır. İtirazın iptali davaları ise İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri'nin iş yüküne ve bilirkişi incelemesine bağlı olarak ortalama 12-18 ay sürebilmektedir.

Soru: Cari hesap alacağı zamanaşımı süresi nedir? Cevap: Türk Ticaret Kanunu uyarınca ticari alacaklarda genel zamanaşımı süresi, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 10 yıldır.

Sonuç ve Değerlendirme

Şirketlere karşı alacak tahsilat süreci, salt bir icra takibinden öte; arabuluculuk, ticaret hukuku ve ispat kurallarının iç içe geçtiği teknik bir prosedürdür. 2026 yılı hukuk ikliminde, ticari defterlerin usulüne uygun tutulması ve dijital mutabakatların varlığı, davaların seyrini belirleyen en temel unsurlardır. Hak kaybına uğramamak, icra inkar tazminatı gibi ek hakları korumak ve özellikle 7 günlük ve 15 günlük dar hak düşürücü süreleri yönetmek adına bir hukukçu rehberliğinde süreç yönetimi yapılması önerilir.

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik, İcra ve İflas Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Ticari alacakların tahsili ve dava süreçleri; sözleşme hükümlerine, defter kayıtlarına ve somut olayın özelliklerine göre her vakada yargı makamlarınca özel olarak takdir edilir. Hak kaybı yaşanmaması adına bir avukat ile çalışılması tavsiye edilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik, teknolojik imkanlar desteğiyle hazırlanmış bir bilgilendirme metnidir. Sitede yer alan veriler genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya mütalaa teşkil etmez. Mevzuat ve yargı kararları zamanla değişkenlik gösterebileceğinden, buradaki bilgilerin doğruluğu ve güncelliği noktasında kesinlik arz etmeyebilir. Olası hak kayıplarının önlenmesi adına, sürecin takibi için bir avukattan hukuki yardım alınması önem arz etmektedir. Sitedeki bilgilere dayanarak gerçekleştirilen işlemlerden doğabilecek sorumluluk kullanıcıya aittir.