Ticaret Mahkemesi’nde Dava Açma Süreci

Ticaret Mahkemelerinde Yargılama: Dava Türleri, Görev Alanı ve Arabuluculuk Şartı

Ticaret mahkemeleri, her iki tarafın tacir olduğu ve uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili olduğu "nispi ticari davalar" ile tarafların sıfatına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan "mutlak ticari davaları" (örn: çek/senet uyuşmazlıkları, iflas) görür. Bu mahkemelerde davanın kazanılması, ticari defterlerin usulüne uygun tutulması ve belgelerin (fatura, sözleşme) eksiksiz sunulmasıyla doğrudan ilişkilidir.

1. Zorunlu Arabuluculuk Şartı (Dava Şartı)

01.01.2019 tarihinden itibaren ve 2026 yılı itibarıyla güncelliğini koruyan yasal düzenlemeye göre;

• Kapsam: Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepli ticari davalarda, dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunludur.

• Yaptırım: Arabuluculuğa başvurmadan doğrudan mahkemeye gidilmesi durumunda, dava "dava şartı yokluğu" nedeniyle usulden reddedilir.

• Süreç: Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, "Son Tutanak" ile birlikte mahkemeye başvurulur.

2. Ticaret Mahkemesinin Görev Alanına Giren Temel Konular

Asliye Ticaret Mahkemeleri şu ana başlıklardaki uyuşmazlıkları karara bağlar:

• Kıymetli Evrak Hukuku: çek, bono ve poliçeden doğan alacaklar, zayi nedeniyle iptal davaları.

• Şirketler Hukuku: Genel kurul kararlarının iptali, ortaklıktan çıkarma, sermaye artırımı/azaltımı uyuşmazlıkları.

• İflas ve Konkordato: Şirketlerin mali darboğaza girmesi sonucu borçların yapılandırılması veya tasfiyesi süreçleri.

• Fikri Mülkiyet ve Marka: Marka tecavüzünün önlenmesi, haksız rekabetin tespiti ve tazminatı.

3. Dava Açma ve Yargılama Usulü

• Dava Dilekçesi: HMK uyarınca tarafların kimlik bilgileri, davanın konusu, vakıalar ve deliller (özellikle ticari defterler) açıkça yazılmalıdır.

• Ticari Defterlerin İncelenmesi: Ticari davaların en önemli delili defterlerdir. Mahkeme, bilirkişi marifetiyle defterlerin usulüne uygun (açılış/kapanış onaylı) tutulup tutulmadığını denetler.

• İhtiyati Tedbir: Dava süresince hak kaybı yaşanmaması için mahkemeden, uyuşmazlık konusu malvarlığına el konulması veya devrinin engellenmesi (tedbir) talep edilebilir.

4. Kanun Yolları: İstinaf ve Temyiz

Ticaret mahkemesi kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Bölge Adliye Mahkemesi’ne (İstinaf) başvurulabilir. İstinafın ardından, belirli bir parasal sınırın üzerindeki davalar için Yargıtay (Temyiz) yolu açıktır.

---

Sıkça Sorulan Sorular

Hangi şehirlerde Ticaret Mahkemesi bulunur? Genellikle ticaretin yoğun olduğu büyükşehirlerde ve sanayi bölgelerinde bulunur. Ticaret mahkemesinin bulunmadığı yerlerde, bu sıfatla Asliye Hukuk Mahkemesi davaya bakar; ancak dilekçede mahkemenin "Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla" hareket ettiği belirtilmelidir.

Tacir olmayan biri Ticaret Mahkemesi'nde dava açabilir mi? Evet. Eğer uyuşmazlık "mutlak ticari dava" ise (örn: Bir bireyin imzaladığı bonodan kaynaklı dava), tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın görevli yer Ticaret Mahkemesi'dir.

Ticari davalarda "Basiretli Tacir" ilkesinin etkisi nedir? Mahkeme, tacirlerin kendi iş alanlarındaki riskleri öngörmesini bekler. Bu nedenle tacirler, "sözleşme maddesini anlamadım" veya "şartlar çok ağırdı" gibi savunmaları genel olarak ileri süremezler.

---

YASAL UYARI (DISCLAIMER): Bu içerik, ticaret mahkemeleri ve yargılama süreçleri hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut bir olaya yönelik hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımamaktadır. Ticaret hukuku; teknik süreler, ticari defter nizamı ve karmaşık usul kuralları içerdiğinden, olası hak kayıplarının önlenmesi için bir hukuki destek alınması tavsiye edilir.

Kartal Şirket Avukatı

---