Arabuluculukta Anlaşma Sağlanamazsa İcra Takibi ve Dava Süreci

Arabuluculukta Anlaşma Sağlanamaması Halinde İzlenecek Hukuki Yollar

Türk hukuk sisteminde "dava şartı arabuluculuk", mahkemelerin iş yükünü azaltmak ve uyuşmazlıkları hızlıca çözmek amacıyla getirilmiş bir kurumdur. Ancak arabuluculuk masasında el sıkışmak bir zorunluluk değildir. Tarafların iradesi uyuşmadığında, arabuluculuk süreci "Anlaşamama" olarak sonlandırılır ve uyuşmazlık yargı safhasına geçer.

1. Arabuluculuk Son Tutanağının önemi

Arabuluculuk süreci bittiğinde düzenlenen "Son Tutanak", sadece bir belge değil, dava açabilmeniz için gerekli olan bir anahtardır.

• Dava Şartı: Zorunlu arabuluculuk kapsamında olan uyuşmazlıklarda, bu tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneği dava dilekçesine eklenmek zorundadır. Aksi takdirde dava, "dava şartı yokluğu" nedeniyle reddedilir.

• Gider Avansı ve Harçlar: Arabuluculukta anlaşma sağlanamaması durumunda, arabuluculuk ücreti (belli sınırlara kadar) devlet tarafından karşılanır; ancak dava açıldığında bu bedel mahkeme masraflarına dahil edilir.

2. Dava Süreci: Mahkemeye Başvuru

Anlaşma sağlanamadığında, ilgili zamanaşımı ve hak düşürücü süreler içinde görevli mahkemeye başvurulmalıdır.

• Sürelerin İşlemesi: Arabuluculuk bürosuna başvurudan, son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı ve hak düşürücü süreler durur. Tutanak imzalandığı andan itibaren süreler kaldığı yerden işlemeye başlar.

• Yetkili ve Görevli Mahkeme: Uyuşmazlığın türüne göre İş Mahkemesi, Asliye Ticaret Mahkemesi veya Tüketici Mahkemesi'nde dava ikame edilir.

3. Doğrudan İcra Takibi Yapılabilir Mi?

Arabuluculukta anlaşma sağlanamaması, doğrudan icra takibine engel değildir; ancak takibin türü elinizdeki belgelere bağlıdır:

• İlamsız İcra Takibi: Elinizde bir mahkeme ilamı veya arabuluculuk anlaşma belgesi yoksa, doğrudan icra dairesine giderek borçluya karşı ilamsız takip başlatabilirsiniz. Ancak borçlu 7 gün içinde "Borcum yoktur" diyerek itiraz ederse, takibi devam ettirmek için yine dava (İtirazın İptali) açmanız gerekecektir.

• Belgeye Dayalı Takip: Alacağınız çek, bono veya poliçe gibi bir kambiyo senedine dayanıyorsa, arabuluculuk sonucuna bakılmaksızın "Kambiyo Senetlerine özgü Haciz Yolu" ile takip başlatılabilir.

4. 2026 Güncel Mevzuat: Kira ve Kat Mülkiyeti Uyuşmazlıkları

2026 yılı itibarıyla kira tespit, tahliye, ortaklığın giderilmesi ve kat mülkiyetinden doğan uyuşmazlıklarda arabuluculuğun "zorunlu" olma vasfı pekiştirilmiştir. özellikle kira uyuşmazlıklarında anlaşamama halinde:

• Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olmaya devam etmektedir.

• Anlaşamama tutanağı alındıktan sonra, dava sürecinde arabuluculuk görüşmelerindeki gizli beyanlar delil olarak kullanılamaz.

---

Sık Sorulan Sorular  

Soru: Arabulucu "Sen haksızsın" diyerek beni anlaşmaya zorlayabilir mi? Cevap: Hayır. Arabulucu tarafsızdır; karar verici veya hakim değildir. Sadece tarafları ortak bir noktada buluşturmaya çalışır. Son karar her zaman taraflara aittir.

Soru: Arabuluculuk tutanağını dilekçeye eklemeyi unuttum, ne olur? Cevap: Mahkeme size bu eksikliği gidermeniz için 1 haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde sunmazsanız davanız usulden reddedilir.

Soru: Arabuluculukta anlaştık ama karşı taraf ödeme yapmıyor? Cevap: Arabuluculuk anlaşma tutanağına mahkemeden "İcra Edilebilirlik Şerhi" alarak (veya belli durumlarda şerhsiz), tutanağı ilam (mahkeme kararı) gibi icraya koyabilir, doğrudan haciz işlemlerine başlayabilirsiniz.

---

Sonuç ve Değerlendirme

Arabuluculuk süreci, uyuşmazlığı mahkeme koridorlarına taşımadan çözmek için bir fırsattır; ancak stratejik bir hata yapmamak adına masadan ne zaman kalkılacağı veya hangi şartlarda anlaşılacağı kritiktir. Anlaşma sağlanamadığı takdirde; duran zamanaşımı sürelerinin hesaplanması, doğru mahkemenin seçilmesi ve son tutanağın usulüne uygun dava dosyasına eklenmesi için bir hukukçu rehberliğinde hareket edilmesi önemle tavsiye edilir.

---

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve ilgili yargılama usulleri hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Her uyuşmazlık türü (iş, ticaret, kira vb.) farklı usul kurallarına tabidir. Hak kaybına uğramamanız için bir bir hukukçudan destek almanız önerilir.

Kartal Arabulucu Avukat

---