İşçi sağlık raporu alınca işten çıkarılabilir mi?

Sağlık Raporu Alan İşçinin İş Güvencesi ve Fesih Kısıtlamaları

İş hukukunda işçinin istirahat raporu alması, kural olarak iş sözleşmesinin askıya alınması sonucunu doğurur ve tek başına bir fesih gerekçesi teşkil etmez. Ancak 4857 sayılı İş Kanunu, işçinin uzun süreli ve süreklilik arz eden sağlık sorunlarının işyerindeki operasyonel düzeni bozması ihtimaline karşı işverene belirli sınırlar dahilinde fesih yetkisi tanımıştır. İstanbul Anadolu Yakası ve Kartal bölgesindeki iş uyuşmazlıklarında, rapor sürelerinin "ihbar öneli" ile olan ilişkisi davanın seyrini belirleyen temel teknik unsurdur.

İş Kanunu m. 25/I-b Uyarınca Fesih Şartları

İşverenin, işçinin sağlık raporu nedeniyle sözleşmeyi "haklı nedenle" feshedebilmesi için rapor süresinin belirli bir eşiği aşması gerekir. Bu eşik, işçinin kıdemine göre belirlenen ihbar süresine 6 hafta eklenmesiyle (Bekleme Süresi) hesaplanır:

İşçinin Kıdemi	İhbar Süresi	Fesih İçin Gereken Toplam Rapor Süresi
6 aydan az	2 Hafta	8 Hafta (2+6)
6 ay - 1,5 yıl	4 Hafta	10 Hafta (4+6)
1,5 yıl - 3 yıl	6 Hafta	12 Hafta (6+6)
3 yıldan fazla	8 Hafta	14 Hafta (8+6)

(Not: İş davası ve arabuluculuk prosedürleri benzer bir hiyerarşi ile yürütülür).

Raporlu Dönemde Fesih Bildirimi ve Yargıtay Kriterleri

• Bildirim Zamanı: İşçi raporlu olduğu sürece işveren fesih bildiriminde bulunabilir; ancak feshin hukuki sonuçları (ihbar süresinin başlaması gibi) kural olarak raporun bitiminden itibaren hüküm doğurur.

• Kısa Süreli ve Parçalı Raporlar: İşçinin farklı zamanlarda aldığı kısa süreli raporların toplamı yukarıdaki süreleri aşsa dahi, Yargıtay uygulamasına göre bu durum genellikle "haklı fesih" değil, ancak işyerinde olumsuzluklara yol açıyorsa "geçerli fesih" nedeni olabilir.

• Dürüstlük Kuralı: İşverenin, işçinin iyileşme ihtimali varken veya rapor süresi yasal sınırı aşar aşmaz derhal fesih yoluna gitmesi, "feshin son çare olması" ilkesine aykırılık teşkil edebilir.

(Not: İş hukukunda arabuluculuk başvurusu ve dava açma süreleri hak düşürücü niteliktedir).

İşçinin Yasal Hakları ve Dava Süreci

Yasal bekleme süresi dolmadan veya haksız gerekçelerle işten çıkarılan işçi şu haklara sahiptir:

• İşe İade Davası: Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde altı aylık kıdemi olan işçi, feshin geçersizliği iddiasıyla arabulucuya başvurabilir.

• Kıdem ve İhbar Tazminatı: Sağlık nedeniyle yapılan fesihlerde işveren kıdem tazminatını ödemekle yükümlüdür. Ancak bekleme süresi aşılmadan yapılan haksız fesihlerde ihbar tazminatı da gündeme gelir.

• Kötüniyet Tazminatı: İş güvencesi kapsamında olmayan işçiler, feshin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu ileri sürerek ihbar tazminatının üç katı tutarında tazminat talep edebilirler. Hak kaybının önlenmesi adına hukuki destek tavsiye edilir.

(Not: İş mahkemeleri Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi bünyesinde görev yapmaktadır).

Sıkça Sorulan Sorular

Raporluyken işten çıkarıldığımı e-devletten gördüm, ne yapmalıyım?

Raporun bitiş tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmanız gerekir. Raporlu olduğunuz süre boyunca "devamsızlık" gerekçesiyle işlem yapılması hukuka aykırıdır.

Sık sık 1-2 günlük rapor almam fesih nedeni midir?

Bu durum "sık sık rapor alma" nedeniyle iş akışının bozulması kapsamında değerlendirilir. Bu durumda işveren kıdem ve ihbar tazminatını ödeyerek sözleşmeyi "geçerli nedenle" feshedebilir, ancak "haklı nedenle" (tazminatsız) fesih yapamaz.

İş kazası raporlarında süre sınırı farklı mıdır?

Hayır, hesaplama yöntemi aynıdır. Ancak iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle alınan raporlarda işverenin kusuru varsa, işçi ayrıca maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir.

---

Yasal Uyarı (Disclaimer):

Bu içerik, kamuoyunu bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. İş hukuku mevzuatı ve raporlu işçi hakları her somut olayın özelliklerine göre farklılık gösterebilir. Hak kaybının önlenmesi adına hukuki destek tavsiye edilir.

Kartal İş Avukatı

---