Marka İhlali Halinde Fikri ve Sınai Haklar Mahkemeleri Yetkisi

Marka İhlali Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkemeler

Marka hakkı uyuşmazlıkları, teknik inceleme ve teknik detaylar içeren kendine has bir yargılama usulüne tabidir. Türkiye'de bu davaların genel mahkemeler yerine ihtisaslaşmış mahkemelerde görülmesi, kararların isabet oranını ve hızını artırmaktadır. İstanbul Anadolu Yakası ve Kartal bölgesinde yoğunlaşan ticari faaliyetler nedeniyle, bölgedeki uyuşmazlıklar İstanbul Anadolu Adalet Sarayı bünyesindeki uzman mahkemelerce çözüme kavuşturulur.

1. Görevli Mahkeme: Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

Marka hakkına tecavüz, hükümsüzlük, iptal veya marka tescilinden doğan her türlü tazminat davasında görevli mahkeme, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'dir.

• Uzmanlaşmış Yargı: Bu mahkemeler sadece marka, patent, tasarım ve telif hakları gibi uyuşmazlıklarla ilgilenir. Bu sayede bilirkişi seçimi ve iltibas (karıştırılma ihtimali) analizleri çok daha teknik bir düzeyde yapılır.

• Görevli Mahkemenin Bulunmadığı Yerler: Eğer davanın açılacağı ilde bu ihtisas mahkemesi kurulmamışsa, dava o yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi bünyesinde kurulan ihtisas sıfatlı mahkemelerde görülür.

2. Yetkili Mahkeme: Dava Nerede Açılır?

Yetki kuralı, davanın hangi ildeki adliyede açılacağını belirler. SMK m. 156 uyarınca şu seçenekler mevcuttur:

• Davacı Tarafından Seçilebilecek Yerler:

  • Davacının yerleşim yeri mahkemesi.

  • İhlalin gerçekleştiği yer mahkemesi.

  • İhlalin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesi.

• Davalı Tarafından Belirlenen Yer: Genel yetki kuralı uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

• üçüncü Kişilere Karşı: Eğer dava, üçüncü kişiler tarafından marka sahibi aleyhine açılıyorsa (örn: Hükümsüzlük davası), marka sahibinin sicildeki adresinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.

3. İstanbul Anadolu Yakası ve Kartal Uygulaması

Kartal, Maltepe, Pendik ve çevre ilçelerde gerçekleşen marka ihlalleri için yetkili ve görevli merkez İstanbul Anadolu Adalet Sarayı'dır.

• İhtisas Mahkemeleri: Adliye bünyesinde birden fazla "İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi" bulunmaktadır.

• Zorunlu Arabuluculuk: 2026 yılı itibarıyla, tazminat talepli marka davalarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulması bir dava şartıdır. Bu süreç genellikle adliye içerisindeki Arabuluculuk Bürosu üzerinden yürütülür.

4. Mahkeme Sürecinde Kritik Müdahaleler

• İhtiyati Tedbir: Marka davaları uzun sürebilir. Zararın büyümesini engellemek için davanın başında mahkemeden taklit ürünlerin toplatılması için tedbir istenmelidir.

• Bilirkişi Heyeti: Mahkemeler genellikle hukukçu, marka vekili ve sektörel uzmandan oluşan üç kişilik heyetlerden rapor alarak markalar arasındaki benzerliği analiz eder.

---

Sık Sorulan Sorular

Marka davaları ne kadar sürer? Uzman mahkemelerde görülmesine rağmen, bilirkişi incelemeleri ve tebligat süreçleri nedeniyle bu davalar ortalama 12 - 18 ay arasında sonuçlanmaktadır.

Karşı tarafın adresini bilmiyorsam yetkili mahkemeyi nasıl belirlerim? İhlalin gerçekleştiği yerdeki (örn: Taklit ürünlerin satıldığı dükkanın bulunduğu yer) mahkemede dava açabilirsiniz.

Tazminat istemiyorum, sadece kullanımı durdurmak istiyorum. Arabuluculuk şart mı? Hayır. Eğer talebiniz sadece "tecavüzün durdurulması" (tazminat içermeyen mülkiyet talebi) ise doğrudan mahkemeye başvurabilirsiniz.

---

Yasal Uyarı: Bu içerik, marka davalarında görevli ve yetkili mahkemeler hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Marka hukuku; görev ve yetki kurallarının hata kabul etmediği, usul hatalarının hak kaybına yol açabileceği teknik bir alandır. Her somut uyuşmazlık; ihlalin türü ve tarafların yerleşim yerine göre farklı hukuki sonuçlar doğurabilir. Hak kaybına uğramamak ve davanın usulden reddedilmesini önlemek adına bir avukattan hukuki destek alınması önemle tavsiye edilir.

Kartal Fikri ve Sınai Haklar Avukatı

---