Şirketin Unvanına İlişkin İhtilaflarda Dava Yolu

Ticaret Unvanının Korunması ve Unvan Hakkına Tecavüz Davaları

Ticaret unvanı, bir tacirin işletmesine ilişkin işlemleri yaparken kullandığı, onu diğer tacirlerden ayıran ve işletmenin kimliğini oluşturan yasal isimdir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) uyarınca usulüne uygun şekilde tescil ve ilan edilen bir unvan, Türkiye genelinde tekel hakları sağlar. Ancak, özellikle dijital ekonominin büyümesiyle birlikte, şirket unvanlarının benzerliği veya başka bir işletme tarafından markasal kullanımı nedeniyle doğan uyuşmazlıklar "haksız rekabet" ve "unvan hakkına tecavüz" davalarının temelini oluşturmaktadır.

1. Ticaret Unvanına İlişkin Uyuşmazlık Türleri

Ticari hayatta unvan hakları genellikle şu üç eksende ihlal edilmektedir:

İltibas (Karıştırılma) Tehlikesi: Tescilli bir unvanın aynısının veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin başka bir tacir tarafından kullanılmasıdır. Burada mahkeme, "ortalama düzeydeki bir müşterinin iki işletmeyi karıştırma ihtimalini" baz alır.
Unvanın Markasal Kullanımı: Bir şirketin tescilli unvanını, başka bir firmanın ürünleri üzerinde marka gibi kullanarak haksız kazanç elde etmeye çalışması durumudur (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında değerlendirilir).
Ayırt Edici Eklerin Kötüye Kullanımı: Unvana eklenen "İnşaat", "Gıda", "Teknoloji" gibi sektörel ibarelerin değil, unvanın çekirdek kısmındaki özgün kelimenin taklit edilmesidir.

2. Unvan Haklarının Korunması İçin Açılabilecek Davalar

Ticaret unvanı ihlal edilen tacir, TTK m. 52 uyarınca mahkemeden şu taleplerde bulunabilir:

A. Unvanın Korunması ve Tecavüzün Men’i (Durdurulması)

Halen devam etmekte olan bir ihlal varsa, bu ihlalin durdurulması ve unvanın haksız kullanımının yasaklanması talep edilir.

B. Ticaret Sicilinden Terkin (Silinme) Davası

Haksız yere tescil edilmiş olan unvanın, Ticaret Sicil Gazetesi'ndeki kaydının silinmesi ve sicilin düzeltilmesi istenir.

C. Tazminat Davaları

Maddi Tazminat: Unvanın haksız kullanımı nedeniyle oluşan ciro kaybı ve kâr mahrumiyeti talep edilir.
Manevi Tazminat: Şirketin ticari itibarının zedelenmesi, piyasadaki güvenilirliğinin sarsılması gibi nedenlerle talep edilir.

D. Hükmün İlanı

Dava kazanıldığında, verilen kararın masrafları davalıdan alınmak üzere gazetelerde ilan edilmesi istenerek, kamuoyunun yanıltılması önlenir.

3. Görevli Mahkeme ve Zorunlu Arabuluculuk

2026 yılı yargı uygulamaları gereği ticaret unvanı davalarında usul şu şekildedir:

Zorunlu Arabuluculuk: Unvan davaları mutlak ticari dava niteliğindedir. Tazminat talebi içersin veya içermesin, dava açılmadan önce ticari arabuluculuk sürecine başvurulması bir dava şartıdır.
Görevli Mahkeme: Uyuşmazlıklarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir.
Yetkili Mahkeme: Davalının yerleşim yeri mahkemesi veya unvanın hukuka aykırı şekilde kullanıldığı yer mahkemesi yetkilidir. İstanbul Anadolu Yakası'ndaki uyuşmazlıklar için İstanbul Anadolu Adliyesi yetkili merciidir.

4. İhtiyati Tedbir Kararının önemi

Unvan davaları teknik inceleme ve bilirkişi raporları nedeniyle uzun sürebilir. Bu süreçte ihlal edilen tarafın zararının büyümemesi için mahkemeden İİK ve HMK hükümleri uyarınca;

Haksız unvanı taşıyan tabelaların indirilmesi,
İnternet sitesine erişimin engellenmesi veya unvanın siteden kaldırılması,
Basılı evrakların kullanımının durdurulması gibi konularda ihtiyati tedbir talep edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Soru: "Ticaret unvanımı tescil ettirmem markamı da korur mu?" Cevap: Hayır. Ticaret unvanı tescili sadece tacirin kimliğini korur. ürünleriniz veya hizmetleriniz için koruma sağlamak istiyorsanız ayrıca Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde marka tescili yaptırmalısınız.

Soru: "Unvan benzerliği nedeniyle dava açmak için zamanaşımı süresi nedir?" Cevap: Tecavüzün durdurulması davalarında, ihlal devam ettiği sürece zamanaşımı işlemez. Ancak tazminat talepleri, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her halükarda 10 yıllık zamanaşımına tabidir.

Soru: "Şahıs şirketlerinin unvanı da aynı şekilde korunur mu?" Cevap: Evet. TTK uyarınca ister şahıs ister sermaye şirketi (Ltd. veya A.Ş.) olsun, tescilli her unvan yasal koruma altındadır.

Sonuç ve Değerlendirme

Ticaret unvanı, bir işletmenin piyasadaki "şeref ve haysiyeti" niteliğindedir. 2026 yılı piyasa koşullarında, dijital mecralardaki unvan ihlalleri marka değeri üzerinde kalıcı hasarlar bırakabilmektedir. Hak kaybına uğramamak, iltibas tehlikesini teknik kriterlerle ispatlamak ve mahkemeden yürütmeyi durduracak tedbirleri zamanında alabilmek adına bir hukukçu rehberliğinde süreç yönetimi yapılması tavsiye edilir.

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik, 6102 sayılı TTK ve 6769 sayılı SMK çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Unvan uyuşmazlıkları; sektör benzerliği, unvanın tescil tarihi ve kullanım yoğunluğu gibi faktörlere göre her vakada yargı makamlarınca özel olarak takdir edilir. Hak kaybı yaşanmaması için bir avukat ile çalışılması tavsiye edilir.

Yasal Uyarı: Bu içerik, teknolojik imkanlar desteğiyle hazırlanmış bir bilgilendirme metnidir. Sitede yer alan veriler genel bilgilendirme amaçlı olup, hukuki tavsiye veya mütalaa teşkil etmez. Mevzuat ve yargı kararları zamanla değişkenlik gösterebileceğinden, buradaki bilgilerin doğruluğu ve güncelliği noktasında kesinlik arz etmeyebilir. Olası hak kayıplarının önlenmesi adına, sürecin takibi için bir avukattan hukuki yardım alınması önem arz etmektedir. Sitedeki bilgilere dayanarak gerçekleştirilen işlemlerden doğabilecek sorumluluk kullanıcıya aittir.