Şirketler Arası Alacak Davaları

Şirketler Arası Alacak Davaları: Ticari Yargılama ve Tahsilat Stratejileri

Şirketler arasındaki ticari uyuşmazlıklar, her iki tarafın da "tacir" sıfatına sahip olması nedeniyle genel mahkemelerden ziyade Asliye Ticaret Mahkemeleri nezdinde çözüme kavuşturulur. Ticari davalarda yargılama, genel hukuk davalarına göre daha teknik ve usul kurallarının (özellikle ticari defterlerin delil vasfı gibi) katı uygulandığı bir süreçtir.

1. Ticari Alacak Davalarının Dayanakları ve Delil Hiyerarşisi

Şirketler arası alacaklarda ispat yükü, kural olarak alacağın varlığını iddia eden tarafa aittir. Yargılama sürecinde şu deliller "kesin delil" veya "takdiri delil" olarak büyük önem taşır:

• Ticari Defterler (HMK m. 222): Usulüne uygun tutulan ticari defterler, sahibi lehine delil teşkil edebilir. Mahkeme genellikle tarafların defterlerini karşılaştırmak için bilirkişi incelemesi yaptırır.

• Fatura ve Sevk İrsaliyeleri: Faturanın tebliğinden itibaren 8 gün içinde itiraz edilmemesi, faturanın içeriğinin kabul edildiği karinesini doğursa da, malın/hizmetin teslim edildiği irsaliye ile ispatlanmalıdır.

• BA-BS Formları: Şirketlerin vergi dairesine verdiği karşılıklı bildirimler, ticari ilişkinin varlığı açısından güçlü birer karinedir.

• Cari Hesap Mutabakatları: Taraflar arasındaki bakiye uyumunu gösteren yazılı belgeler.

2. Dava Şartı Arabuluculuk (Zorunlu Aşama)

6102 sayılı TTK m. 5/A uyarınca, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması bir dava şartıdır.

• Süreç: Arabuluculuk süreci başvurudan itibaren 6 hafta (en fazla 2 hafta uzatma ile) içinde tamamlanmalıdır.

• Sonuç: Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen "Son Tutanak" dava dilekçesine eklenmelidir; aksi takdirde dava, usulden reddedilir.

---

3. İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri Uygulaması

Kartal bölgesinde yerleşik şirketlerin uyuşmazlıkları İstanbul Anadolu Adliyesi Ticaret Mahkemeleri bünyesinde görülür.

• İhtiyati Haciz Avantajı: Şirketler arası alacaklarda alacağın vadesi gelmişse ve bir rehinle teminat altına alınmamışsa, dava sürerken veya öncesinde borçlunun mallarına anlık bloke koyulmasını sağlayan "İhtiyati Haciz" kararı talep edilebilir.

• Ticari Temerrüt Faizi: Tacirler arası işlemlerde, aksi kararlaştırılmadıkça TCMB tarafından belirlenen "Avans Faizi" (Ticari Faiz) talep edilir ki bu oran yasal faizden oldukça yüksektir.

---

4. Dava Sürecini Etkileyen Faktörler ve Süreler

Ticari davaların sonuçlanma süresi dosyanın karmaşıklığına göre değişkenlik gösterir:

• Bilirkişi İncelemesi: Ticari defter ve kayıtların (SMYY veya SMMM bilirkişilerince) incelenmesi süreci 3-6 ay arası uzatabilir.

• İstinaf Sınırı: 2026 yılı parasal sınırları uyarınca, belirli bir tutarın altındaki yerel mahkeme kararları kesinleşirken, üzerindeki kararlar Bölge Adliye Mahkemesi'ne (İstinaf) taşınabilir.

Aşama	Tahmini Süre	Kritik Husus
Arabuluculuk	4 - 8 Hafta	Uzlaşma sağlanırsa derhal tahsilat kabiliyeti.
Dilekçeler Teatisi	3 - 5 Ay	Cevap süresinin kaçırılmaması.
Tahkikat (İnceleme)	8 - 18 Ay	Defterlerin eksiksiz ibrazı.

---

5. Etkin Süreç Yönetimi ve Usul Ekonomisi

Ticari alacakların tahsilinde zaman kaybı, şirketin likidite dengesini bozabilir.

• Delillerin Hasrı: Dava başında tüm sözleşme ve yazışmaların (e-posta, kep iletileri vb.) sunulması süreci kısaltır.

• Hukuki Niteleme: Alacağın "Cari hesap" mı yoksa "Sözleşme ihlali" mi olduğunun doğru tayini davanın başarı oranını belirler.

• Takip: Sürecin bir hukukçu ile takibi; tebligat hatalarının önlenmesi, bilirkişi raporlarına teknik itirazların yapılması ve usul ekonomisi çerçevesinde en hızlı sonucun alınması açısından kritiktir.

---

Yasal Uyarı (Disclaimer):

Bu içerik, şirketler arası ticari alacak uyuşmazlıkları hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Ticari davalardaki süreler ve arabuluculuk şartları hak düşürücü niteliktedir. Somut olaydaki alacağınızın tahsili için bir bir hukukçudan destek alınması önemle tavsiye edilir.

Kartal Şirket Avukatı

---