Ticari Haciz İşlemleri

Ticari Haciz İşlemleri: Uygulama Usulleri, Mal Varlığı Tespiti ve Satış Süreci

Ticari bir alacağın tahsili için başlatılan icra takibinde haciz safhasına geçilebilmesi için takibin kesinleşmiş olması gerekir. Borçlu şirkete gönderilen ödeme emrine yasal süresi (ilamsız takiplerde 7 gün) içinde itiraz edilmezse veya itiraz mahkemece kaldırılırsa, alacaklı borçlunun mal varlığına el konulmasını talep edebilir.

1. Ticari Hacizde Temel Uygulama Biçimleri

Ticaret şirketlerine yönelik hacizler, operasyonel sürekliliği etkileme kapasitesine göre şu başlıklarda toplanır:

• Banka ve Mevduat Haczi (E-Haciz): Günümüzde en yaygın ve hızlı yöntemdir. İcra dairesi üzerinden bankalara gönderilen elektronik bildirimle borçlu şirketin hesaplarına bloke konulur.

• Fiili Menkul (Taşınır) Haczi: Borçlu şirketin merkezine veya deposuna gidilerek makineler, demirbaşlar veya stoktaki ürünlerin tutanak altına alınmasıdır. Bu mallar bazen yerinde bırakılır, bazen de muhafaza altına alınarak yediemin deposuna kaldırılır.

• üçüncü Kişilerdeki Alacakların Haczi (89/1 İhbarnamesi): Borçlu şirketin kendi müşterilerinden olan alacaklarına (hakediş, fatura alacağı vb.) el konulmasıdır.

• Gayrimenkul (Taşınmaz) Haczi: Şirket adına kayıtlı fabrika, ofis veya arsaların tapu siciline şerh düşülmesiyle gerçekleştirilir.

2. İhtiyati Haciz: Alacağın Güvence Altına Alınması

Alacaklı, icra takibi kesinleşmeden önce borçlunun mal kaçırmasını önlemek için mahkemeden "İhtiyati Haciz" kararı alabilir.

• Şartlar: Alacağın vadesinin gelmiş olması ve bir teminat (genellikle alacak tutarının %10-%20'si) yatırılması gerekir.

• Etki: Bu karar ile borçlunun mallarına "geçici" olarak el konulur. Takip kesinleştiğinde bu hacizler kesin hacze dönüşür.

3. Haciz Sonrası Paraya çevirme (Satış)

Haciz konulan mallar, borcu ödemek için nakde çevrilmelidir:

• Satış İsteme Süresi: Alacaklı, taşınır mallarda 6 ay, taşınmazlarda ise 1 yıl içinde satış istemek zorundadır. 2026 yılı itibarıyla bu süreler İİK'daki güncel düzenlemelere tabidir.

• Elektronik Satış (e-İhale): Hacizli malların satışı artık elektronik ortamda yapılan ihalelerle gerçekleştirilir. Elde edilen gelir alacaklıya ödenir, varsa kalan kısım borçluya iade edilir.

4. İstihkak İddiası ve Haczedilemezlik

Haciz sırasında sıkça karşılaşılan iki hukuki durum:

• İstihkak İddiası: Haczedilen malın borçluya değil, üçüncü bir kişiye ait olduğu iddiasıdır. Bu durumda mahkeme mülkiyetin kime ait olduğunu belirler.

• Haczedilemezlik: Şirketlerin faaliyetini sürdürebilmesi için zorunlu olan bazı araç ve makinelerin haczi konusunda sınırlamalar mevcuttur. Ancak tüzel kişi şirketlerde haczedilemezlik koruması, gerçek kişilere oranla çok daha kısıtlıdır.

---

Sıkça Sorulan Sorular

"ödeme emri" gelmeden haciz yapılabilir mi? Kural olarak hayır. Ancak mahkemeden alınmış bir "İhtiyati Haciz Kararı" varsa, ödeme emri ile birlikte veya hemen öncesinde haciz işlemi uygulanabilir.

Banka hesabındaki blokeyi nasıl kaldırabilirim? Blokeyi kaldırmanın en kesin yolu borcu faiz ve masraflarıyla birlikte icra dairesine ödemektir. Ayrıca, haczedilen tutarın alacağın çok üzerinde olması durumunda "aşkın haciz" iddiasıyla kısmi kaldırma talep edilebilir.

Hacizli malın satışı ne kadar sürer? Satış talebinden sonra kıymet takdiri (değerleme) yapılır. Tebligat süreçleri ve ihale ilanları ile birlikte süreç genellikle 3 ila 6 ay arasında sonuçlanır.

---

YASAL UYARI (DISCLAIMER): Bu içerik, ticari haciz işlemleri ve hukuki süreçler hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut bir olaya yönelik hukuki mütalaa veya tavsiye niteliği taşımamaktadır. İcra hukuku; sıkı hak düşürücü süreler, harç hesaplamaları ve mülkiyet haklarını doğrudan ilgilendiren usul kuralları içerdiğinden, olası hak kayıplarının önlenmesi için bir hukuki destek alınması tavsiye edilir.

Kartal Şirket Avukatı

---