İş Mahkemelerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Davaları

Psikolojik Taciz (Mobbing): İşyerinde Yıldırma ve Hukuki Korunma Yolları

Psikolojik Taciz (Mobbing), iş yerinde bir çalışanın hedef alınarak; sistematik, süreklilik arz eden ve kasıtlı bir şekilde dışlanması, aşağılanması veya performansının sabote edilmesi sürecidir. Türk hukukunda mobbing, sadece bir "anlaşmazlık" değil, işverenin işçiyi koruma (gözetme) borcuna aykırı bir kişilik hakları ihlalidir. 2026 yılı yargı pratiklerinde, "işyerinde nezaket standartları" ve "psikolojik güvenlik" kavramları manevi tazminatın belirlenmesinde kilit rol oynamaktadır. Mobbingin ispatı teknik bir süreç olduğundan, stratejik bir dosya hazırlığı için hukuki destek alınması tavsiye edilir.

1. Bir Davranışın Mobbing Sayılması İçin Gerekli Unsurlar

Her işyeri çatışması mobbing değildir. Yargıtay'ın kabul ettiği temel kriterler şunlardır:

• Süreklilik ve Sistematiklik: Davranışların tesadüfi değil, belirli bir periyotta (genelde en az 6 ay) tekrarlanması.

• Kasıtlılık: Amacın işçiyi yıldırmak, pasifize etmek veya işten ayrılmaya zorlamak olması.

• Zarar Doğması: İşçinin ruhsal sağlığının bozulması, mesleki özgüveninin sarsılması veya sosyal izolasyona uğraması.

2. Mobbing Davası ve Talep Edilebilecek Tazminatlar

Mobbinge maruz kalan işçi, sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatını alabileceği gibi ek olarak şu davaları açabilir:

• Manevi Tazminat Davası: Kişilik haklarına yapılan saldırı nedeniyle duyulan acı ve elemin karşılığıdır.

• Maddi Tazminat Davası: Mobbing nedeniyle oluşan sağlık giderleri veya ekonomik kayıplar için istenir.

• Ayrımcılık Tazminatı: Taciz; cinsiyet, din veya siyasi görüş gibi nedenlere dayanıyorsa 4 aya kadar ücret tutarında ek tazminat talep edilebilir.

• Kötüniyet Tazminatı: İş güvencesi kapsamında olmayan işçiler için belirli şartlarda uygulanır.

3. İspatın Kolaylaştırılması ve Kritik Deliller

Mobbing davalarında "ispat külfeti" işçi üzerindedir; ancak yargı, tacizin gizli yürütüldüğünü bildiği için yaklaşık ispatı yeterli görebilir:

1. Mobbing Günlüğü: Yaşanan olayların tarih, saat ve kişi bazlı detaylı dökümü.

2. Yazışmalar: Israrlı e-postalar, WhatsApp mesajları veya iş tanımları dışındaki emirler.

3. Sağlık Raporları: Psikolojik destek alındığına dair uzman raporları ve reçeteler.

4. Tanıklar: İşyeri ortamındaki baskıya tanıklık eden mesai arkadaşları.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Performansımın düşük olduğu söylenerek sürekli azarlanıyorum, bu mobbing mi? Eğer eleştiri objektif kriterlere dayanmıyor, personelin onurunu kıracak şekilde ve herkesin önünde yapılıyorsa; evet, bu "performans baskısı" adı altında uygulanan bir mobbing türüdür.

Mobbing davası açmak için istifa etmek şart mı? Hayır. çalışmaya devam ederken de kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat davası açılabilir. Ancak mobbing katlanılamaz boyuttaysa "Haklı Nedenle Fesih" hakkı kullanılabilir.

Kartal ve İstanbul Anadolu Yakası'nda yetkili mahkeme hangisidir? Kartal, Maltepe ve Pendik hattındaki mobbing uyuşmazlıkları için yetkili yer İstanbul Anadolu İş Mahkemeleridir.

---

Sonuç

Psikolojik taciz, çalışanın sadece iş hayatını değil, tüm yaşam kalitesini tehdit eden ağır bir süreçtir. 2026 yılı hukuk dünyasında "toksik çalışma ortamı" yaratan işverenlerin mali sorumlulukları artırılmıştır. Mobbinge karşı sessiz kalmak süreci kemikleştireceğinden; delilleri karartmadan, bir kronoloji ile hak arama sürecine girmek en doğru yoldur. Haklarınızın tam tespiti ve tazminat süreçlerinin yönetimi için sürecin başından itibaren hukuki destek mekanizmalarının işletilmesi tavsiye edilir.

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Her uyuşmazlık; baskının süresine, niteliğine ve delil durumuna göre farklılık gösterir. Hak kaybına uğramamak adına bir hukukçuya danışmanız önem arz eder.

Kartal İş Avukatı

---