Sosyal Güvenlik Kurumu'nun Haksız Uygulamalarına Karşı Hukuki Mücadele

SGK'nın Haksız İşlemleri: İtiraz Yolları ve Dava Süreçleri

SGK’nın Haksız İşlemleri, milyonlarca veri girişi ve karmaşık mevzuat yapısı nedeniyle zaman zaman ortaya çıkan; emeklilik, prim borcu veya hizmet dökümü gibi konularda vatandaşın aleyhine sonuç doğuran idari tasarruflardır. Sosyal güvenlik hakkı Anayasal bir hak olup, kurumun hatalı işlemlerine karşı sessiz kalmak "hak kaybı" anlamına gelir. 2026 yılı itibarıyla, SGK'ya karşı açılan davalarda "Kuruma başvuru zorunluluğu" davanın ön şartı haline getirilmiştir. Bu süreçlerin usulüne uygun yönetilmesi için hukuki destek alınması tavsiye edilir.

1. En Sık Karşılaşılan SGK İhtilafları

A. Hizmet Tespiti ve Prim Gün Sayısı Uyuşmazlıkları

İşverenin sigortayı hiç yapmaması veya eksik gün bildirmesi durumunda; SGK kayıtlarının düzeltilmesi amacıyla açılan davalardır. Bu davalar "kamu düzenine" ilişkin olduğu için mahkemece resen (kendiliğinden) araştırma yapılır.

B. Malulen Emeklilik ve Maluliyet Oranı Reddi

SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenen maluliyet oranının (%60 altı) yetersiz bulunması veya başvurunun reddi halinde, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’na itiraz edilmeli; sonuç alınamazsa İş Mahkemesi'nde dava açılmalıdır.

C. Emekli Maaşının Kesilmesi ve "Sahte Sigortalılık" İddiası

SGK denetmenlerinin raporuyla "fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterildiği" (fiktif sigorta) gerekçesiyle emekli maaşları kesilebilmekte ve ödenen maaşlar faiziyle geri istenebilmektedir. Bu durumlarda, çalışmanın fiili olduğunu ispatlayan tanık ve belgelerle davanın açılması hayati önem taşır.

2. İtiraz ve Dava Süreci (Usul Kuralları)

1. ön Başvuru Şartı: 7036 sayılı Kanun uyarınca, SGK’ya karşı dava açmadan önce ilgili üniteye yazılı olarak başvurmak zorunludur. Kurumun bu başvuruya 60 gün içinde cevap vermemesi "zımni ret" sayılır.

2. Dava Açma Süresi: Kurumun ret kararının tebliğinden itibaren ilgili mahkemede dava açılabilir. özellikle "ödeme Emri"ne karşı açılacak davalarda sürenin sadece 15 gün olduğu unutulmamalıdır.

3. Görevli Mahkeme: SGK uyuşmazlıklarında (bazı idari cezalar hariç) kural olarak İş Mahkemeleri görevlidir.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

SGK "maaşını faiziyle geri ver" diyor, bu borcu ödemek zorunda mıyım? Eğer SGK'nın maaş kesme gerekçesi (örn: Sahte sigorta veya boşandığı eşiyle yaşama iddiası) gerçeği yansıtmıyorsa, mahkemeden "Yürütmenin Durdurulması" talepli bir dava açarak bu borcun takibi durdurulabilir.

Hizmet tespiti davasında zamanaşımı var mıdır? Evet. Hizmet tespiti davaları, çalışmanın geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıllık hak düşürücü süreye tabidir. Ancak bazı istisnai durumlarda (müfettiş raporu, tescil belgesi vb.) bu süre aranmaz.

Kartal bölgesindeki SGK uyuşmazlıkları nerede çözülür? Kartal, Maltepe ve Pendik bölgelerindeki SGK merkezlerinin işlemlerine karşı İstanbul Anadolu İş Mahkemeleri yetkilidir.

---

Sonuç

Sosyal güvenlik hukuku, sürekli değişen genelgeler ve yönetmelikler bütünüdür. SGK'nın her işlemi "mutlak doğru" değildir; kurum hataları yargı denetimi ile düzeltilebilir. 2026 yılı yargılamalarında, özellikle hizmet tespiti ve maluliyet davalarında "bilimsel veri" ve "komşu işyeri tanığı" gibi deliller belirleyici olmaktadır. Hak kaybına uğramamak ve yıllarca ödediğiniz primlerin karşılığını alabilmek için sürecin başından itibaren hukuki destek mekanizmalarının işletilmesi tavsiye edilir.

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Her dosya; sigortalılık statüsüne, prim gününe ve kurumun işlem gerekçesine göre farklılık gösterir. Hak kaybına uğramamak adına bir hukukçuya danışmanız önem arz eder.

Kartal İş Avukatı

---