İş Mahkemesinde İş Sağlığı ve Güvenliği İhlalleri Nedeniyle Açılan Davalar

İş Sağlığı ve Güvenliği: İşverenin Sorumlulukları ve Tazminat Hakları

İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG), işyerlerinde işin yürütülmesi sırasında doğabilecek tehlikelerden ve sağlığa zarar verebilecek koşullardan çalışanları korumayı amaçlayan bilimsel ve sistemli çalışmalardır. Türkiye'de 6331 sayılı Kanun, işverene sadece ekipman sağlamayı değil, aynı zamanda bu ekipmanların kullanılmasını denetlemeyi ve sürekli bir güvenlik kültürü oluşturmayı emreder. İş kazası veya meslek hastalığı durumunda, işverenin en küçük bir ihmali dahi yüksek tazminat yükümlülükleri ve cezai sorumluluklar doğurur. Hak kaybına uğramamak ve süreci doğru yönetmek adına hukuki destek alınması tavsiye edilir.

1. İşverenin Temel ve Teknik Yükümlülükleri

İşveren, işçinin hayatını korumak için şu basamakları eksiksiz yerine getirmekle yükümlüdür:

• önleyici Yaklaşım (Risk Analizi): Tehlikeler ortaya çıkmadan önce analiz edilmeli ve raporlanmalıdır.

• Eğitim ve Sertifikasyon: İşçiye sadece ekipman verilmesi yetmez; bu ekipmanın nasıl kullanılacağı teorik ve pratik olarak öğretilmelidir.

• Denetim Mekanizması: İşçinin kişisel koruyucu donanımı (KKD) kullanmaması durumunda işveren buna göz yumamaz; gerekli disiplin sürecini işletmek ve güvenliği sağlamak zorundadır.

• Sağlık Gözetimi: çalışanların işe girişlerinde ve periyodik aralıklarla sağlık muayenelerinin yapılması.

2. İş Kazası Sonrası Hukuki Talep ve Tazminat Süreçleri

Bir kaza yaşandığında, işçinin veya yakınlarının talep edebileceği kalemler aktüeryal (matematiksel) hesaplamalarla belirlenir:

• Maddi Tazminat: İşçinin maluliyet (sakatlık) oranı, yaşı ve maaşına göre gelecekte mahrum kalacağı kazançları kapsar.

• Manevi Tazminat: Yaşanan fiziksel acı ve psikolojik yıkımın bir nebze olsun telafi edilmesi için mahkemece takdir edilen bedeldir.

• Bakıcı Gideri: Eğer işçi başkasının bakımına muhtaç hale gelmişse, yaşamı boyunca ihtiyaç duyacağı bakım maliyeti talep edilir.

3. İspat Yükü ve Kusur Tespiti

İş kazası davalarında önem arz eden aşama "Kusur Raporu"dur. Mahkemece atanan bilirkişiler; iş güvenliği uzmanları ve mühendislerden oluşur. İşveren;

• Eğitim kayıtlarını,

• KKD teslim tutanaklarını,

• Risk değerlendirme raporlarını sunamadığı takdirde asli kusurlu sayılacaktır.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

İş kazasını SGK'ya bildirmeyen işverene ne yapılır? Kaza tarihinden itibaren 3 iş günü içinde bildirim yapmayan işverene ağır idari para cezaları uygulanır ve işçinin tedavi masrafları ile bağlanan aylıklar işverenden (rücu yoluyla) tahsil edilir.

İşçi kendi hatasıyla kaza yaparsa tazminat alabilir mi? Evet. İşçinin kusuru tazminat miktarını düşürür ancak tamamen ortadan kaldırmaz. İşverenin genel gözetim borcu devam ettiği için "kaçınılmazlık" veya "tam kusur" durumları oldukça nadir görülür.

Kartal bölgesindeki iş kazası davaları nerede görülür? İstanbul Anadolu Yakası'ndaki sanayi (Tuzla, Pendik, Kartal) kazaları için yetkili yer İstanbul Anadolu İş Mahkemeleridir.

---

Sonuç

İş sağlığı ve güvenliği, modern çalışma hayatının en sert yaptırımlarına tabi alanlarından biridir. 2026 yılı yargı pratiklerinde, işverenin "her türlü teknik önlemi alma" yükümlülüğü katı bir şekilde sorgulanmaktadır. Bir iş kazası sonrası delillerin (kamera kayıtları, tutanaklar, tanıklar) tespiti ve maluliyet oranına itiraz gibi süreçler uzmanlık gerektirir. Haklarınızın tam olarak korunması için sürecin başından itibaren hukuki destek mekanizmalarının işletilmesi tavsiye edilir.

Yasal Uyarı (Disclaimer): Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki mütalaa teşkil etmez. Her uyuşmazlık; kusur oranına, yaralanma derecesine ve işyeri türüne göre farklılık gösterir. Hak kaybına uğramamak adına bir hukukçuya danışmanız önem arz eder.

Kartal İş Avukatı

---